رفتن به بالا

هفته‌نامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • یکشنبه ۶ خرداد ۱۳۹۷
  • الأحد ۱۲ رمضان ۱۴۳۹
  • 2018 Sunday 27 May

  • هفته‌نامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۵ - ۱۱:۲۵
  • کد خبر : 1399
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : شیمۆن پرێز لە کوردستان!

شیمۆن پرێز یەکێک لە دامەزرێنەرانی ئیسراییل کۆچی دواییکرد. لە هەندێ لە ڕاگەیاندنەکان وێنەیەک بڵاو بووتەوە کە قسە و باسی زۆر هەڵدەگرێت. لە بەڕێوەبەرایەتی رۆشنبیری دهۆک یان یەکێک لە شارەکانی سەر بەم پارێزگایە چەند کەسێک لە ژێر خامەیەکدا ماتەم نامەیەکیان نووسیوە کە دەقەکەی باس لە پاڕانەوە و داواکردنی بەرلێبوردن کەوتنی پیاوی ئاشتی “ڕەحمەتی شیمۆن پرێز” دەکات. […]

شیمۆن پرێز یەکێک لە دامەزرێنەرانی ئیسراییل کۆچی دواییکرد. لە هەندێ لە ڕاگەیاندنەکان وێنەیەک بڵاو بووتەوە کە قسە و باسی زۆر هەڵدەگرێت. لە بەڕێوەبەرایەتی رۆشنبیری دهۆک یان یەکێک لە شارەکانی سەر بەم پارێزگایە چەند کەسێک لە ژێر خامەیەکدا ماتەم نامەیەکیان نووسیوە کە دەقەکەی باس لە پاڕانەوە و داواکردنی بەرلێبوردن کەوتنی پیاوی ئاشتی “ڕەحمەتی شیمۆن پرێز” دەکات.
ئەم وێنەیە دەنگدانەوەیەکی بەربڵاوی لە تۆڕە کۆمەڵایەتی و ڕاگەیاندنەکانی وڵاتدا هەبووە. هیچ بەرپرسێکی حکوومەت لەم وێنەیەدا نابینرێت و ژمارەی کورسیە بەتاڵەکانیش لە کورسیە پڕەکان زۆرترە. ڕەنگە بتوانین بڵێین کە ئەم وێنەیە دەرخەری تەبایی بەشێکی بچووکی کۆمەڵگای مەدەنیی هەرێمی کوردستان لەگەڵ ئیسراییل دایە.
ناتوانین نکۆڵی لە هەبوونی ئەم جۆرە تێڕوانینە بکەین بەڵام نابێت لە وتنی ئەم خاڵەش ترسمان هەبێت کە ئەم جۆرە کەسانە و تێڕوانینەکانیان بەرهەمی وەهمێکن. وەهمی دۆستایەتیی کورد و ئیسراییل. ئەم تێڕوانینە نادرووستە بەرهەمی چەندین خراپ تێگیشتنە. لە ناسینی ڕووکەشانەی پرسی فەلەستین تا تێگەیشتنی نادرووست لە پەیوەندی ناوچەیی و ڕەوتە نێودەوڵەتیەکان لەخۆ دەگرێت.
کوردەکان لە ڕووی هەڵسوکەوت و بەهاکانەوە ناتوانن هاوپەیمانی ئیسراییل بن. چوونکه‌ ئیسراییل داگیرکەرە. داگیرکەر جنێو و قسەیەکی نەشیاو نییە کە بۆ نموونە دەزگای ڕاگەیاندنی حکوومیی ئێران یان ڕۆژنامە عەرەبیەکان دایانتاشیبێت بەڵکوو چەمکێکی یاساییە کە بەپێی بڕیارنامەی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتوەکان کە لە لایەن هەموو ئەندامانیەوە واژۆکراوە بە هەڵسوکەوت و ڕێبازی ئیسراییل دراوە.
بەپێی بڕیارنامەی ٢۴٢ ئیسراییل ئەرکدار کراوە لە کەرتی غەزە و کەرتی رۆژئاوا و قودس و بەرزاییەکانی گوڵان پاشەکشێ بکات و بواری پێکهێنانی دەوڵەتی سەربەخۆی فەلەستینیش بڕەخسێنێت. ڕێک نیو سەدەیە کە دەوڵەتە یەک لە دوای یەکەکانی ئیسراییل خۆیان لە جێبەجێ کردنی ئەم بڕیارنامەی بەدوور دەگرن. ئەگەرچی ئەم ڕاستیە گۆڕانکاریەکی لە دۆخی ئەم ناوچەیە درووست نەکردووە. ڕێکخراوە نێودەوڵەتیەکان و هەموو وڵاتانی جیهان بێ جیاوازی ئەم ناوچانە بە داگیرکراو دەزانن و ئیسراییلیان ئەرکدار کردووە کە ڕەچاوی ئەم یاسایە و پەیمانەکانی کاتی داگیکردنی ئەو ناوچانە بکات.
کوردەکان بەڵام نە تەنیا بە درێژایی مێژوو کاری داگیرکاریان نەکردوو بەڵکوو خۆیان قوربانی ئەم کارەشن. ئیسراییل خوازیاری ئاشتی نییە.
پتر لە چارەکە سەدەیەک لە پێشنیازی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی بۆ دروستکردنی دوو دەوڵەتی فەلەستینی و ئیسراییلی لە خاکی مێژوویی فەلەستیندا تێپەڕدەبێت. ڕێکخراوی رزگاریخوازی فەلەستین ئەمەی قبووڵ کردووە و حەماسیش پێشنیازی ئاگربەستی بێ سنوور و هەردەمی- ناوی شەرمنانەی ئاشتی- بە کردەوە قبووڵ کردووە. بەڵام ئیسراییل بێ ئەوەی کە بە فەرمی ئەمە رەت بکاتەوە بە کردەوە خەریکی تیکە تیکە کردنی کەرتی رۆژئاوا و قودسی رۆژهەڵاتە. لە ڕاستیدا بە پێشێل کردنی بەردەوام و پلان بۆدانراوی یاسا نێودەوڵەتیەکان بۆ یەک ساتیش دەستی لە زەوت کردنی خاکی فەلسەتین هەڵنەگرتووە.
ئەگەر هەر ئەمڕۆ دەوڵەتی فەلەستین ڕابەگەیێنرێت دەبێت بە چەند دوورگەیەکی لێکدابڕاو لە ناو شارە جوولەکەنشینەکان کە هیچ توانایەکیان بۆ بەرقەرارکردنی سەروەری و دەسەڵاتەکانیان نییە. ئەم پرسە جگە لە ڕێگری کردنە لە گەڕانەوە نزیکی شەش میلیۆن ئاوارەی شەڕی پاش ساڵی ١٩۴٨ زایینی کە لە دۆخێکی نالەبەر لە لوبنان، سوریا و ئۆردۆندا دەژین. بۆ نموونە لە ئێستادا ئۆردووەگاکانی فەلەستینی حەندەرات و یەرمووک لە حەلەب و دیمەشق بوونەتە گۆڕەپانی قورسترین تێکهەڵچوونەکان لە نێوان سوپا و نەیارەکانی ئەسەددا. کوردەکانی عێراق لە ماوەی سەد ساڵی ڕابردوودا هەموو هەوڵ و خەباتی خۆیان بۆ دیاریکردنی مافی چارەی خۆنووسین چڕکردوەتەوە. زۆر سروشتیە ڕێککەوتن و هاوڕایی لەگەڵ دەوڵەتێک کە خەریکی کوشتن و خنکاندنی مافی دیاریکردنی چارەنووسی فەلەستینیەکانە کێشەی ئەخلاقی و بەهایی هەبێت.
تورک و عەرەبەکان لەگەڵ ئیسراییل پەیوەندییان هەیە ئەی بۆچی ئەم پەیوەندییە بۆ کوردەکان حەرام بێت؟ ئەمە پرسیارێکی دروستە. پرسیارێک کە ناوەڕۆکێکی واقعگەرایانەی هەیە و ئاسۆ و دوورنوێنی هەنجاری تێدا بەدی ناکرێت. وڵامەکە ئەمەیە پەیوەندی تورکیا و ئیسراییل سەرەرای ئەوەی کە پەیوەندییەکانیان لەم ماوەیەی دواییدا کێشەی تێکەوتووە بەڵام هەر دیسان پەیوەندییەکی لەمێژینەوە و ستراتژیکییە. مووساد ڕێبەری کوردەکانی تورکیای قۆڵبەست کرد و ڕادەستی دەزگای میتی تورکیا کرد. یەکێک لە ئامانجەکانی ئەردۆغان لە ئاسایی کردنەوەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئیسراییل بۆ پێویستی سوپای ئەم وڵاتە بۆ سوودوەرگرتن لە زانیاری هەواڵگری تەل ئەبیب لە ڕووبەڕووبوونەوەی پەکەکە دایە.
بێ گومان هەر جۆرە پەیوەندییەکی کورد لەگەڵ جوولەکە بەهۆی هەبوونی ئەو پەیوەندییەی تورکیا و ئیسراییل هەر دیسان وەکوو پەیوەندییەکی لاوەکی دەمێنێتەوە. سەبارەت بە کوردەکانی عێراقیش ئیسراییل بە ڕاستگۆیانە لەگەڵیاندا پەیوەندی بەرقەرار ناکات. وتە و قسەکانی بەرپرسانی ئەم وڵاتە سەبارەت بە سەربەخۆیی کوردستان هەستیارییەکان زۆرتر دەکەن و پتر ورووژێنەرن و لەڕووی کردەیشیەوە هیچ بەها و بایەخێکیان نییە. ئەمریکا بە توندی دژی دابەشبوونی عێراقە. ئایا ئایپەک بۆ کەمکردنەوەی ئەم دژایەتیە چی کردووە؟ سەرەڕای ئەمە چ پێویستیەکی هەیە کوردەکان ئەم میوە قەدەغەکراوە بە ئاشکرا بخۆن؟
وێڕای ئەمە ئاشتی میسر و ئۆردۆن لەگەڵ ئیسراییل پاش چەندین دەیە، بە ساردترین ئاشتی جیهان هەژمار دکەرێت. و لە دژایەتی کۆمەڵگای مەدەنی تورکیا و جیهانی عەرەب بەرامبەر بە ئیسراییل تۆزقاڵێک کەم نەبووەتەوە و کارێکی باش نیە هەنگاوی نەشیاو وێنەی کوردەکان لە نێوان دراوسێ هەردەمیەکانیدا خەوشدار بکات.
لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا ئیسراییل نانی ئەمە دەخوات کە تەنیا دەوڵەتی دیموکراتیکی ناوچەکەیە. لانیکەم پانزە ساڵە ڕەوتی داڕووخانی دیموکراسیە سێکۆلارەکەی دەستیپێکردووە. لە هەموو ئەم ساڵانەدا کاریگەری پارتە چەپەکان لەم وڵاتەدا کەم بووەتەوە و ڕاستە تیژئاژۆکان ڕکێفی دەسەڵاتی ئەم وڵاتەیان لەدەست گرتووە. دوایین گۆڕانکاری لەم بوارەدا پەسەندکردنی یاسای “شوناسی جولەکە”ی ئەم وڵاتە بوو کە بە واتای چوونی ئەو وڵاتەی بە ئاراستەی جۆرێک لە سیستەمی ئاپارتایدیە. ئەم یاسایە هاووڵاتییە فەلەستینیەکانی ناوخۆی هێڵی سەوز دەخاتە دۆخێکی زۆر نادادپەروەرانەوە. سەرەڕای ئەمە سروشتی شەڕخوازانەی ئیسراییل یەکێک لە سەرچاوەکانی سیلکی بێ ئەنجام و بەناوبانگی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە. سیکلی سێکۆلاریزمی سەرەرۆخواز- ئۆپۆزیسیۆنی ئیسلامخواز.
لە راستیدا مانەوەی پرسی فەلەستین وەکوو ئێسقانی ناو برین و خۆ بەدوورگرتنی ئیسراییل لە ئاشتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی لە دۆخێکی بەرزەخیدا هێشتوەتەوە. دۆخێک کە گەیشتن بە پەرەسەندی هەمە لایەنەی زۆر قورس و ئەستەم کردووە. هەموو دیکتاتۆرە عەرەبەکان لە چەندین دەیەی ڕابردوودا نەبوونی ڕەوایەتی خۆیان بە درووشمی باق و بریقی “دژایەتی ئیسراییل” قەرەبوو کردووەتەوە. کوردەکان گەورەترین قوربانی ئەم دۆخەن و گەورەترین زەبریان لەم ڕژێمانە بەرکەوتووە.
پرسی فەلەستین و پرسی کورد ڕێک وەک یەک وایە. بەڵام بە دڵنیایەوە لە یەک شێواز و جنس نین. لە ڕابردوودا ئەم لێکچوونە لە ئاستی ڕێکخراوە سیاسییەکانی هەر دوو لایەندا زۆر بەرجەستە کراوەتەوە. هاوکاری هەندێ لە فەلەستینیەکان لەگەڵ سەدام حسێن جێگای ڕەخنەی زۆرە بەڵام کەسایەتی و پارتە کوردییەکانی عێراقیش خاڵی لەم چەشنەیان زۆر هەیە.
تێڕوانینی سیاسی کوردەکان سەبارەت بە پرسی فەلەستین دەبێت بەپێی بڕیارنامەکانی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان بێت و باشتر کۆمەڵگای مەدەنیش پەروەردەی پێویست لەم بوارەدا ببینێت. هەڵەیە ئەگەر بڕوامان وابێت پرسی فەلەستین تەنیا پرسێکی عەرەبی و ئیسلامییە. فەلەستین کێشەی سەرەکی چەپەکان، لیبراڵەکان و سەوزەکانی رۆژئاوایە. ژمارەی رۆژی ڕابردووی ئیندیپێندێنت نازناوی پیاوی ئاشتی بۆ پرێزی بە گاڵتەجار گرتبوو.
قسە زۆرە بەڵام بۆ ڕێگری کردن لەوە کە زۆرتر سەبارەت بەم پرسە قسە بکەین هەر ئەوەندە بەسە کە بڵێن جێگای قەسابی قانا لە دهۆکدا نییە. ناوی شیمۆن پرێز کە ئۆردوگای پەنابەرانی نەتەوە یەکگرتوەکانی لە لوبنان لە ساڵی ١٩٩۶ کۆمەڵکوژ کرد و پتر لە سێسەد ژن و منداڵی کوشت پتر شایستەیە کە لە کتێبی مێژوو و هاوشانی سەدام و هیتلەر و میلۆسۆڤیچ دابنرێت.
سەرچاوە: کوردپرێس

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

روژان؛ روزنامه‌ای برای مردم

ضرورت وجود روزنامه در کردستان و اینکه چرا باید استان ما از وجود یک نشریه روزانه محروم بماند همواره دغدغه اینجانب در سال‌های گذشته بود؛ محرومیتی که حداقل برای اهالی فرهنگ و به خصوص رسانه دردآور می‌نمود؛ آن هم مردمانی که بر پیشانی آنان فرهنگ می‌درخشد و سابقه روزنامه‌داری را بیش از دیگران دارند. جدا از پیشینه فرهنگی این استان و نقش مطبوعات در بالابردن سطح آگاهي‌های مردم و فرهنگ عمومي نسبت به مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی كه در جامعه صورت مي‌گيرد و اینکه رسانه‌ها سهم مهمي در اطلاع‌رساني مردم خواهند داشت، استان کردستان به دلیل برخورداری از پتانسیل تجارت، بازارهای مرزی و کشاورزی از دیرباز به لحاظ اقتصادی هم یکی از استان‌های مورد توجه دولتمردان و سرمایه‌گذاران بوده است. نخبگان فرهنگی ما نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ فرهنگ و هویت ایرانی اسلامی و احیای مرجعیت علمی کشور داشته‌اند و بی‌جهت نیست که رهبر معظم انقلاب آن را استان فرهنگی نامیدند. امروز اما پس از سال‌ها انتشار هفتگی، با کمک و یاری دوستان گرانمایه‌مان در تحریریه، انتشار اولین شماره روزنامه را با شما مردم و خوانندگان خوبمان جشن می‌گیریم و بعد از الطاف الهی، تنها امیدمان را به خوانندگان عزیزی که ما را در این راه یاری خواهند کرد، می‌بندیم. «روژان» روزنامه‌ای است مردمی و برای مردم کردستان و همه کسانی که در این استان وقت خود را برای توسعه و آبادانی کشور وقف کرده‌اند. دست همه شما را برای کمک به بهبود و پیشرفت فعالیتمان در این راه به گرمی می‌فشاریم. در نخستین شماره انتشار روژان، دوست و استاد ارجمندم جناب آقای ناصر کانی‌سانانی مقاله‌ای نوشتند و در آن به نگارنده تذکر دادند که این راه صعب و دشوار را بارها تجربه کرده‌ای و انتشار نشریه آنهم در کردستان کار مجنونان و عاشقان است! امروز بعد از انتشار 180 شماره در سخت‌ترین دوره از نظر اقتصادی می‌توانم با افتخار بگویم استاد عزیز؛ در این آزمون سخت خوشبختانه سرافراز بیرون آمدیم و ثابت کردیم که مجنون نیستیم اما عاشق چرا. البته این موفقیت حاصل نمی‌شد مگر با پشتوانه معنوی و استفاده از تجارب ایشان و اندیشه‌ی اندیشه‌ورزانی چون کاک عماد کریمیان، دکتر افراسیاب جمالی، دکتر بهروز خیریه، آقایان عباد زینبی، حسین اندان، ناصر نجفی، هژیر الله‌مرادی، آرش علیمرادی، یحیی صمدی، امید باتو، صدیق مینایی، عطا امانی، کاک احمد یاسینی (پشکو)، سرکار خانم آسو حسینی و بسیاری دیگر از همراهان که در طول پنج سال گذشته تلخی‌ها و شیرینی‌های وقایع روز جامعه را با زبان یادداشت و خبر با شما درمیان گذاشتند و نیز حمایت مخاطبینی که تذکرات و انتقاداتشان چون شهد، تلخکامی‌های حاصل از لجن‌پراکنی تاریک‌اندیشان را بر کام ما شیرین کرد و راه را برای ادامه مسیر ممکن و عزم ما را برای همپیمانی با مردم مصمم‌تر ساخت؛ اگر نبود تشویق‌ها و حمایت‌های مردم، قطعا ادامه مسیر برایمان امکان‌پذیر نبود. خرسندیم که در این مدت، هرگز به تندی سخن نگفتیم مگر مستدل و ابزار هیچ جریان و گروه سیاسی و دولتی نشدیم مگر گروه‌های ان.جی.او که خود را بخشی از ...