رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • پنجشنبه ۲۴ آبان ۱۳۹۷
  • الخميس ۶ ربيع أول ۱۴۴۰
  • 2018 Thursday 15 November

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • دوشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۵ - ۱۱:۱۰
  • کد خبر : 1441
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : احداث پالایشگاه در دشت بیلو؛ آری یا نه
واکنش فعالان محیط‌زیست به ساخت مینی پالایشگاه مریوان؛

احداث پالایشگاه در دشت بیلو؛ آری یا نه

روژان: به اعتقاد کارشناسان، ساخت چنین پروژه‌ای آن‌هم در مجاورت مرز عراق برای تولید و تسهیل در امر سامان دادن به قاچاق مواد سوختی و کمک به اقتصاد کشور برای صادرات قانونی فراورده‌های نفتی از آرزوهای دیرین مردم کردستان است؛ اما آنچه نگرانی انجمن‌ها و دوستداران محیط‌زیست استان را برانگیخته است نادیده گرفتن یکی از زیباترین و غنی‌ترین مناطق استان کردستان یعنی شهرستان مریوان و انتخاب دشت بیلو به‌عنوان یکی از حاصلخیزترین دشت‌های استان برای اجرای چنین طرحی است.

نخستین پالایشگاه کوچک (مینی ریفاینری) در غرب کشور (مریوان) با تأمین منابع از صندوق ذخیره فرهنگیان بااعتبار ۴۷۵ میلیارد تومان ساخته می‌شود. استاندار کردستان هفته گذشته با اشاره به اینکه سازمان محیط‌زیست نیز مجوز ساخت پالایشگاه نفت را صادر کرده است، گفت: زمین این پالایشگاه در دشت بیلو واگذارشده است. زاهدی در پاسخ به سؤال خبرنگار زریوار خبر که آیا تضمین می‌کنید حیات دریاچه زریوار با ساخت این پالایشگاه به خطر نیفتد، گفت: بنده تخصصی در مورد دریاچه ندارم و سازمان محیط‌زیست نظر خود را اعلام کرده است و هیچ مشکلی ندارد.
در پی انتشار خبر احداث پالایشگاه در دشت بیلو واقع در شهرستان مریوان بسیاری از مردم و فعالان محیط‌زیست از آینده مبهم دریاچه زریوار بعد از ساخت این پالایشگاه ابراز نگرانی می‌کنند و خواستار انجام تحقیقات بیشتر و لحاظ کردن نظر کارشناسان محیط‌زیست هستند.
به اعتقاد کارشناسان، ساخت چنین پروژه‌ای آن‌هم در مجاورت مرز عراق برای تولید و تسهیل در امر سامان دادن به قاچاق مواد سوختی و کمک به اقتصاد کشور برای صادرات قانونی فراورده‌های نفتی از آرزوهای دیرین مردم کردستان است؛ اما آنچه نگرانی انجمن‌ها و دوستداران محیط‌زیست استان را برانگیخته است نادیده گرفتن یکی از زیباترین و غنی‌ترین مناطق استان کردستان یعنی شهرستان مریوان و انتخاب دشت بیلو به‌عنوان یکی از حاصلخیزترین دشت‌های استان برای اجرای چنین طرحی است.
قسیمی دکترای مهندسی محیط‌زیست دانشگاه‌ صنعتی دلفت هلند، عواقب زیست‌محیطی احداث پالایشگاه و آلاینده‌های نفتی را آلوده شدن زمین‌های حاصلخیز کشاورزی دشت بیلو، کاهش سطح سفره‌های آب زیرزمینی و نشست زمین، آلودگی هوای ناشی از سیستم Burn pit ها بسیار شدید و خطرناک است و همچنین صنعت اکو توریسم این منطقه تهدید خواهد شد.
رئیس ستاد نجات بخشی دریاچه زریوار در پاسخ به سؤال خبرنگار زریوارخبر مبنی بر اینکه چرا نظر سازمان محیط‌زیست در خصوص ساخت این پالایشگاه رسانه‌ای نمی‌شود، اظهار داشت: در جلسه‌ای با حضور کارشناسان محیط‌زیست این موضوع بررسی و صورت‌جلسه شده و نیازی به رسانه‌ای کردن نیست، ما از صبح تا غروب هزار کار انجام می‌دهیم و رسانه‌ای نمی‌کنیم. وی با اشاره به اینکه سازمان محیط‌زیست مجوز ساخت این پالایشگاه را صادر کرده است اضافه کرد: با ساخت این پالایشگاه در مریوان رفت‌وآمد تانکرها در جاده‌های کردستان قطع و بسیاری از این مشکلات که در هفته‌های گذشته در مریوان- سنندج رخ‌داده، اتفاق نخواهد افتاد.
در این رابطه منوچهر الله مرادی می‌گوید: یکی از ضروری‌ترین نیازهای کردستان احداث پالایشگاه صرف‌نظر از آلودگی هوا (که در بسیاری نقاط کشور بنا به‌ضرورت و اهمیت وجود پالایشگاه نادیده گرفته‌شده) هیچ منافاتی با شرایط زیست‌محیطی زریبار و مریوان ندارد. بنده موافق احداث آن هستم گرچه آسیب‌هایی ممکن است به حیات طبیعی منطقه وارد کند اما به نظر من دستاوردهای درازمدت و کلان آن بیشتر از ضررهایی است که خواهد داشت. وی ادامه داد؛ ما سال‌هاست ده‌ها مورد طرح و پروژه مضر و مخل زیست‌محیطی را در استان و کشور تجربه کردیم یکی از یکی مضرتر و نظر مودم راهم نخواستیم اما حالا که یک طرح پرسود با دستاورد خوب که مطرح می‌شود باید با دید بلندمدت از برخی ضرر و زیان‌ها چشم پوشید تا فردا گفته نشود که خود مردم مخالف بودند!
مدیر عامل انجمن سبز چیا مریوان نیز با انتقاد از ساخت این پالایشگاه در دشت بیلو مریوان، گفت: تصمیم‌گیرندگان ساخت پالایشگاه مریوان در دشت بیلو کمترین توجهی نسبت به محیط‌زیست و منابع طبیعی منطقه نکرده و این موضوع را به بازی گرفته‌اند.
عرفان حسینی در گفتگو با زریبارخبر گفته است؛ در زمینی به مساحت ۴۰ هکتار در دشت بیلو که سالیان زیادی است روستائیان در آن کشاورزی می‌کنند و بافاصله کمتر از دو کیلومتر از شمال پناهگاه حیات وحش زریبار قرار دارد. اکثر پالایشگاه‌های کشور به‌عنوان منشأ آلاینده‌های زیست‌محیطی در آب، خاک و هوا شناخته‌شده‌اند. طبق ضوابط موجود در آیین‌نامه‌های زیست‌محیطی، احداث پالایشگاه و پتروشیمی با توجه به نشت مواد آلاینده باید دور از مناطق مسکونی (روستایی و شهری)، حیات‌وحش، جنگل‌ها، دریاچه‌ها، مناطق تحت حفاظت سازمان و تالاب‌های بین‌المللی و سفره‌های آب شرب باشد. باعث تعجب است که چگونه ارگان‌های متولی دریاچه زریبار (اداره محیط‌زیست، اداره آب، جهاد کشاورزی، شیلات، شهرداری و میراث فرهنگی) که هرکدام از منافع تالاب سهم خاصی برای خود دارند با ایجاد چنین پروژه‌ای حساس در مجاورت دریاچه همراه با تخریب و تهدید زمین‌های کشاورزی و ایجاد مخاطره برای منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی در منطقه دشت بیلو سکوت کرده‌اند! از دید ما در انجمن سبز چیا تنها یک توسعه سالم وجود دارد و آن توسعه‌ای است که بیش از هر چیزی بر رشد اقتصادی و رقابت بین‌المللی مبتنی باشد و این توسعه هرگز پایدار نخواهد ماند؛ مگر آنکه تمام مؤلفه‌های آن ازلحاظ اقتصاد، محیط‌زیست، اجتماع، فرهنگ و سیاست عادلانه محاسبه شوند. توسعه پایدار، توسعه‌ای است که نیازهای زمان حال را به بهترین شکل ممکن فراهم آورد بدون اینکه توانایی نسل‌های آینده را در تأمین نیازهایشان به مخاطره اندازد. شهرستان مریوان به دلیل موقعیت جغرافیایی، قرار گرفتن در کوهستان زاگرس، میزان بالای نزولات جوی، زمین‌های حاصلخیز، آب‌وهوای مناسب، آداب‌ورسوم ویژه، جاذبه‌های تاریخی، جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی و داشتن نگینی زیبا به نام دریاچه زریبار، از مناطق دیدنی ایران است که ظرفیت تبدیل‌شدن به قطب گردشگری و کشاورزی با رعایت مؤلفه‌های توسعه پایدار را در منطقه داراست. با توجه به ظرفیت‌های اشاره‌شده این شهرستان ازجمله در حوزه گردشگری و کشاورزی در صورت مدیریت و سرمایه‌گذاری صحیح به‌راحتی چرخ‌های توسعه پایدار آن به حرکت درمی‌آید و استعدادهای جوانان مستعد و جویای کار این منطقه را می‌توان شکوفا کرد. در زمینه استقرار صنایع پتروشیمی و امثال آن در مجاورت مناطق حساس چون تالاب‌ها، دریاچه‌ها و آب‌های آزاد، در کشور ما منافع اقتصادی نسبت به مصالح زیست‌محیطی ترجیح داده‌شده است. در مورد این مینی پالایشگاه هم خبر از کلنگ زنی و واگذاری زمین آن، با کمترین توجه به محیط‌زیست، نشان از جایگاه محیط‌زیست و منابع طبیعی نزد تصمیم‌گیرندگان است که آن را به بازی گرفته‌اند.
وی ادامه داد: منطقه شکارممنوع بیلو و اطراف آن از زیستگاه‌های مهم تغذیه‌ای پرندگان و حیات‌وحش پناهگاه حیات‌وحش زریبار است که حیاتشان به شادابی و پویایی این دشت وابسته است. همچنین دشت بیلو ازجمله تفرج‌گاه‌هایی هست که به دلیل نزدیکی به سکونتگاه‌های روستایی، جنگل و تالاب زریبار مردم از آن به‌عنوان محلی برای گردش و تفرج استفاده کرده‌اند اما متأسفانه در سالیان گذشته با قرق کردن، حصار کشی و ایجاد شهرک صنعتی روزبه‌روز محدودتر شده است و می‌شود و عرصه را بر فعالیت بومیان واقعی آن تنگ‌تر و تنگ‌تر می‌کند. زریبار به‌عنوان یک تالاب که مراحل نهایی ثبت شدن در کنوانسیون رامسر را طی می‌کند در بستر خود به‌مانند سوپرمارکتی زیستی در طول تاریخ به‌مانند سرپرستی مهربان همیشه انواع فرصت‌های شغلی، بهره بردای و توسعه بخش‌های مختلف کشاورزی، دام‌پروری، توسعه بخش گردشگری و فرهنگی را فراهم کرده است و ما همیشه از وجود این شاهکار خلقت با تنوع زیستی غنی بر خود بالیده‌ایم که زریبار را داریم. لازم به ذکر است طبق آخرین مطالعات صورت گرفته توسط انجمن سبز چیا، حداقل ده روستا در اطراف تالاب زریبار و بیش از ۵۰۰ خانوار از شهر مریوان به‌صورت مستقیم و غیر مستقیم، منابع درآمدیشان از تالاب زریبار تأمین می‌شود که با احداث مینی پالایشگاه و ظهور اولین اثرات زیان‌بار زندگی بومیان تالاب زریبار و تنوع زیستی گیاهی و جانوری، در معرض تهدید قرار می‌گیرد.
حسینی از مهم‌ترین تبعات منفی دیگر می‌توان اشاره کرد و گفت: آلوده شدن زمین‌های حاصلخیز کشاورزی دشت بیلو و همچنین چاه‌های آب این منطقه (آلودگی منابع آبی و سفره‌های زیرزمینی) در صورت رهاسازی آب‌های سنگین پالایشگاه از طریق کانال قزلچه سو، بسیاری از ماهیان تالاب زریبار آلوده‌شده و در صورت مصرف این آبزیان، احتمال بروز بیماری‌های لاعلاج شدت می‌یابد. مسلماً آب موردنیاز پالایشگاه از حفر حلقه‌های چاه صورت می‌گیرد و این خود در درازمدت سبب کاهش سطح سفره‌های آب زیرزمینی و نشست زمین می‌شود. دشت بیلو، روستاهای اطراف دریاچه و خود دریاچه از مناطق تفریحی و از پتانسیل‌های جذاب گردشگری منطقه بشمار می‌روند. راه‌اندازی چنین پروژه‌ای و احتمال توسعه آن در آینده و ایجاد صنایع مرتبط، نه‌تنها چهره‌ی منحصربه‌فرد این مناطق را دگرگون خواهد کرد بلکه عاملی تهدیدکننده برای صنعت اکو توریسم این شهرستان که نقش مهمی در تأمین معاش عده زیادی از شهروندان دارد، خواهد بود. از یاد نبریم فجایع و اتفاقات ناگوار زیست‌محیطی نظیر خشک شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها، ریزگردها، خشک شدن زمین‌های کشاورزی، خشک‌سالی، فرسایش خاک و نشست زمین یک‌شبه به وجود نیامده‌اند بلکه در مدت چندین ده سال بی‌توجهی پدیدار گشته‌اند. بخشی‌نگری و نبود مطالعه‌ جامع و همه‌جانبه در چنین طرح‌هایی می‌تواند منطقه را با مشکلات و چالش‌های جدی و جدیدی در حوزه‌های مختلف روبرو سازد. لذا با توجه به موارد فوق‌الذکر و نگرانی‌های موجود، «مریوان» به‌هیچ‌عنوان مکان مناسبی برای اجرای این طرح و صنایع وابسته به آن در آینده، ارزیابی نمی‌شود. امید است مسوولین و کارشناسان ذیربط با شفافیت و تعهد بیشتری بدون جهت‌گیری‌های حزبی و رقابت‌های جناحی لزوم بازبینی مجدد این طرح را به‌طورجدی مدنظر قرار دهند تا بیشتر از این شرمنده خودمان و نسل‌های آینده نباشیم.

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...