رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • چهارشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۷
  • الأربعاء ۵ ربيع أول ۱۴۴۰
  • 2018 Wednesday 14 November

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • شنبه ۷ آبان ۱۳۹۵ - ۱۴:۱۰
  • کد خبر : 1572
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : میراث جهانی یا کارگاه صنعتی

روژان: سدسازی با این مقیاس و برنامه و طبق جدیدترین اعلام‌های رسمی مبنی بر ساخت ده‌ها سد دیگر در استان کردستان نشان از عدم توجه به توسعه پایدار و به بحران کشیدن کشور در آینده‌ای نه‌چندان دور است. بدون شک در آینده کمبود آب و بحران‌های اقلیمی و تغییرات شدید آب و هوایی مسائلی خواهند بود که اینک برنامه‌سازان توسعه بسترهای آن را فراهم می‌کنند.

ایجاد تعادل در زندگی انسان‌ها بر روی کره زمین ضرورتی اجتناب‏ناپذیر است و در دنیای بحران‌زده کنونی ناشی از مشکلات زیست‌محیطی و تغییرات شدید آب و هوایی و اقلیمی است. توسعه پایدار می‌تواند شاه‌کلید و قانون اساسی حرکت بشر به‌سوی آینده باشد؛ در این میان حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی برای تعادل بخشیدن به حیات انسان‌ها و دستیابی به توسعه پایدار و سازمان‏یافته، نقش تعیین‌کننده‌ای بر عهده خواهد داشت. انسان‌ها باید محیط‌های طبیعی و فرهنگی را به‌عنوان نهاد همبستگی معنوی در اجتماعات محلی خود تلقی کنند و بپذیرند که همان‏گونه که با انهدام و تخریب محیط طبیعی زندگی بشر به خطر می‏افتد، ویرانی میراث فرهنگی و تاریخی نیز زندگی معنوی را به مخاطره می‏افکند. امروزه در تمامی کشورها اهمیت حفاظت از محیط‌زیست که میراث طبیعی و فرهنگی در آن جای گرفته بر همگان روشن است.
در یک قرن اخیر افزایش بی‏رویه جمعیت، افزایش مصرف انرژی، افزایش دمای کره زمین، تخریب جنگل‌ها و مراتع، از بین رفتن گونه‏های متفاوت گیاهی و حیوانی، بیابان‌زایی و پیشروی کویر، کاهش ذخایر آب‌های زیرزمینی، شور شدن آب‌های سطحی، فرسودگی و انهدام بناهای تاریخی و آثار فرهنگی، بهره‏برداری بی‏رویه از طبیعت و رها کردن انواع آلاینده‏ها در محیط‌زیست (زباله‏های اتمی، بیمارستانی، کارخانه‏های صنعتی) و مصرف بیش‌ازحد سموم و مواد شیمیایی آثار زیان‌بار و خسارات جبران‏ناپذیری را به بار آورده است. اینک در جهانی زندگی می‏کنیم که با اوایل قرن‏ حاضر بسیار متفاوت است. توسعه شهرنشینی و گسترش بی‏رویه و نابسامان شهرها، عدم توجه به مکان‏یابی صحیح تأسیسات صنعتی، آلودگی‌های زیست‌محیطی، خصومت‌ها و جنگ‌های مسلحانه و گسترش بدون برنامه گردشگری تهدیدی برای میراث فرهنگی و طبیعی است؛ آهنگ توسعه با همان مدل‌های غربی مدرنیته قرن نوزدهمی در حال حاضر دورترین نقاط جهان سوم و بخصوص خاورمیانه را درمی‌نوردد و غلتکی ناموزون بنام توسعه بی‌رحمانه محیط‌زیست و میراث فرهنگی و انسانی را در منطقه با خاک یکسان می‌کند و به خیال رسیدن به جهانی آرمانی ارابه خویش را بر روی پیکره قرن‌ها میراث بشری می‌راند.
منطقه هورامان در استان کردستان یکی از نقاطی از این فلات پهناور است که با توجه به مختصات و ویژگی‌های منحصربه‌فردش هرچند دیرهنگام اما قرار است در سازمان یونسکو به‌عنوان میراث جهانی ثبت شود، کارگروه‌های رسمی در نهادهای دولتی و سازمان‌های مردمی برای این امر بسیج شده‌اند و منطقه هدف در این طرح هورامان تخت است. حتی اگر چنین طرحی در کنوانسیون میراث جهانی یونسکو به ثبت نرسد لازم است نگاهی به معیارهای یک میراث جهانی از نظر این کنوانسیون بیندازیم و ببینیم آیا هورامان شایستگی چنین جایگاهی را دارد؟ اگر پاسخ مثبت است چه اقداماتی برای حفظ آن باید انجام شود.
معیارهای مورد نظر یک میراث جهانی
الف: معیارهای فرهنگی
۱- نشان‌دهنده یک شاهکار از نبوغ و خلاقیت انسانی باشد.۲- نشان‌دهنده تبادل ارزش‌های بشری در یک بازه زمانی در یک منطقه فرهنگی ازلحاظ پیشرفت در معماری یا فناوری، برنامه‌ریزی شهری یا طراحی چشم‌انداز باشد.۳- گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا ازمیان‌رفته باشد.۴- نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد.۵- نمونه برجسته‌ای از تعامل بین انسان و محیط‌زیست و یا نماینده یک فرهنگ باشد.۶- به‌طور مستقیم مرتبط با رویدادها یا سنت‌های زندگی، افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی دارای اهمیت عالی جهانی باشد.
ب: معیارهای طبیعی
۱- پدیده‌ای بی‌نظیر طبیعی با زمینه‌های استثنایی و زیباشناسی باشد.۲- نمونه برجسته از مراحل و تغییرات تاریخ زمین‌شناسی باشد. ۳- نمونه برجسته از فرایندهای زیست‌محیطی و بیولوژیکی در تکامل و توسعه زمینی، اکوسیستم‌های ساحلی و دریایی و جوامع از گیاهان و حیوان‌ها باشد.۴- شامل زیستگاه‌های طبیعی مهم از نظر تنوع زیستی و حاوی گونه‌های در خطر باشد.
هورامان سرزمینی باارزش‌های بشری از دوره میترایی، زرتشتی و اسلامی و دارای معماری خاص و منحصربه‌فرد و نشانه‌هایی از تمدن‌های عصر باستان و شیوه زیست خاص و ویژه مردم همچنین چشم‌اندازهای طبیعی منحصربه‌فرد است. با نگاهی واقع‌بینانه می‌توان از بیشتر معیارهای فوق برای جهانی بودن این میراث انسانی دلیل و گواه آورد؛ حتی اگر به ثبت رسمی هم نرسد چنین شایستگی و جایگاهی را داراست.
هورامان سرزمینی است با شرایط فوق و جغرافیای محدود که به‌وسیله کوه‌ها و موانع طبیعی حصاری به دور آن کشیده شده است اگر قرار باشد به‌عنوان میراثی جهانی ثبت و حفاظت شود از شهر هورامان تا روستای پالنگان محدوده‌ای است با مجموعه روستاهایی که ساخت و معماری و ساختارهای اجتماعی و فرهنگی یکسانی دارند و حفاظت از هورامان باید سراسر منطقه تخت و لهون را در بربگیرد.
در یک دهه گذشته به‌موازات تلاش‌های فرهنگ‌دوستان برای حفظ این میراث جهانی، بازآفرینی فرهنگی و ادبی زبان هورامی و ثبت نمادهای فرهنگی همچون کلاش هورامان (گیوه) و چاپ و نشر صدها جلد کتاب به زبان هورامی و زبان‌های دیگر برای معرفی هورامان متأسفانه سیاست‌های صنعتی و اقتصادی بدون در نظر گرفتن عنصر فرهنگ، اجتماع، اکوسیستم طبیعی و… اقدام به ساخت سد در این منطقه نموده است. نمونه بارز آن سد داریان که از سدهای بزرگ و باقابلیت تولید برق و انتقال آب به مناطق دیگر می‌باشد.
سدسازی با این مقیاس و برنامه و طبق جدیدترین اعلام‌های رسمی مبنی بر ساخت ده‌ها سد دیگر در استان کردستان نشان از عدم توجه به توسعه پایدار و به بحران کشیدن کشور در آینده‌ای نه‌چندان دور است. بدون شک در آینده کمبود آب و بحران‌های اقلیمی و تغییرات شدید آب و هوایی مسائلی خواهند بود که اینک برنامه‌سازان توسعه بسترهای آن را فراهم می‌کنند.
اما مسئله اصلی به قوت خود باقی است؛ منطقه هورامان و میراث جهانی و از سویی سدهای بزرگ صنعتی و برنامه‌های این ده سدسازی دو مسئله‌ای که به‌هیچ‌عنوان در یک اقلیم نخواهند گنجید. از سویی کارگروه ثبت هورامان تأسیس می‌نماییم و از سوی دیگر هورامان آ‌انبار و منبع آب کشاورزی مناطق دیگر کشور برای کشت هندوانه است و چه برنامه و محاسباتی؟ تخریب اکوسیستم و جغرافیای انسانی، نابودی روستاها و مهاجرت به شهرها تنها نامی از هورامان باقی می‌گذارد و هیچ. البته بنده توصیه می‌کنم برای سردرگم نشدن برنامه‌ریزان اعلام بفرمایند به دنبال ساخت شهرک نه بلکه یک کارگاه صنعتی هستند یا ثبت میراث جهانی.
به نظر می‌رسد چنین مسائلی به‌دوراز فاکتورهای زیست‌محیطی و صرفه اقتصادی منطقه‌ای خواهد بود و صدالبته توسعه پایدار حلقه مفقوده این ماجراست. در این میان در صورت ساخت سدهای بیشتر و علی‌الخصوص سد بلبر باید منتظر شکل‌گیری مخزن بزرگ آب غرب کشور برای کشت هندوانه باشیم نه حفظ و تداوم یک میراث جهانی.

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...