رفتن به بالا

هفته‌نامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • شنبه ۵ خرداد ۱۳۹۷
  • السبت ۱۱ رمضان ۱۴۳۹
  • 2018 Saturday 26 May

  • هفته‌نامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • شنبه ۸ آبان ۱۳۹۵ - ۱۴:۱۰
  • کد خبر : 1572
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : میراث جهانی یا کارگاه صنعتی

روژان: سدسازی با این مقیاس و برنامه و طبق جدیدترین اعلام‌های رسمی مبنی بر ساخت ده‌ها سد دیگر در استان کردستان نشان از عدم توجه به توسعه پایدار و به بحران کشیدن کشور در آینده‌ای نه‌چندان دور است. بدون شک در آینده کمبود آب و بحران‌های اقلیمی و تغییرات شدید آب و هوایی مسائلی خواهند بود که اینک برنامه‌سازان توسعه بسترهای آن را فراهم می‌کنند.

ایجاد تعادل در زندگی انسان‌ها بر روی کره زمین ضرورتی اجتناب‏ناپذیر است و در دنیای بحران‌زده کنونی ناشی از مشکلات زیست‌محیطی و تغییرات شدید آب و هوایی و اقلیمی است. توسعه پایدار می‌تواند شاه‌کلید و قانون اساسی حرکت بشر به‌سوی آینده باشد؛ در این میان حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی برای تعادل بخشیدن به حیات انسان‌ها و دستیابی به توسعه پایدار و سازمان‏یافته، نقش تعیین‌کننده‌ای بر عهده خواهد داشت. انسان‌ها باید محیط‌های طبیعی و فرهنگی را به‌عنوان نهاد همبستگی معنوی در اجتماعات محلی خود تلقی کنند و بپذیرند که همان‏گونه که با انهدام و تخریب محیط طبیعی زندگی بشر به خطر می‏افتد، ویرانی میراث فرهنگی و تاریخی نیز زندگی معنوی را به مخاطره می‏افکند. امروزه در تمامی کشورها اهمیت حفاظت از محیط‌زیست که میراث طبیعی و فرهنگی در آن جای گرفته بر همگان روشن است.
در یک قرن اخیر افزایش بی‏رویه جمعیت، افزایش مصرف انرژی، افزایش دمای کره زمین، تخریب جنگل‌ها و مراتع، از بین رفتن گونه‏های متفاوت گیاهی و حیوانی، بیابان‌زایی و پیشروی کویر، کاهش ذخایر آب‌های زیرزمینی، شور شدن آب‌های سطحی، فرسودگی و انهدام بناهای تاریخی و آثار فرهنگی، بهره‏برداری بی‏رویه از طبیعت و رها کردن انواع آلاینده‏ها در محیط‌زیست (زباله‏های اتمی، بیمارستانی، کارخانه‏های صنعتی) و مصرف بیش‌ازحد سموم و مواد شیمیایی آثار زیان‌بار و خسارات جبران‏ناپذیری را به بار آورده است. اینک در جهانی زندگی می‏کنیم که با اوایل قرن‏ حاضر بسیار متفاوت است. توسعه شهرنشینی و گسترش بی‏رویه و نابسامان شهرها، عدم توجه به مکان‏یابی صحیح تأسیسات صنعتی، آلودگی‌های زیست‌محیطی، خصومت‌ها و جنگ‌های مسلحانه و گسترش بدون برنامه گردشگری تهدیدی برای میراث فرهنگی و طبیعی است؛ آهنگ توسعه با همان مدل‌های غربی مدرنیته قرن نوزدهمی در حال حاضر دورترین نقاط جهان سوم و بخصوص خاورمیانه را درمی‌نوردد و غلتکی ناموزون بنام توسعه بی‌رحمانه محیط‌زیست و میراث فرهنگی و انسانی را در منطقه با خاک یکسان می‌کند و به خیال رسیدن به جهانی آرمانی ارابه خویش را بر روی پیکره قرن‌ها میراث بشری می‌راند.
منطقه هورامان در استان کردستان یکی از نقاطی از این فلات پهناور است که با توجه به مختصات و ویژگی‌های منحصربه‌فردش هرچند دیرهنگام اما قرار است در سازمان یونسکو به‌عنوان میراث جهانی ثبت شود، کارگروه‌های رسمی در نهادهای دولتی و سازمان‌های مردمی برای این امر بسیج شده‌اند و منطقه هدف در این طرح هورامان تخت است. حتی اگر چنین طرحی در کنوانسیون میراث جهانی یونسکو به ثبت نرسد لازم است نگاهی به معیارهای یک میراث جهانی از نظر این کنوانسیون بیندازیم و ببینیم آیا هورامان شایستگی چنین جایگاهی را دارد؟ اگر پاسخ مثبت است چه اقداماتی برای حفظ آن باید انجام شود.
معیارهای مورد نظر یک میراث جهانی
الف: معیارهای فرهنگی
۱- نشان‌دهنده یک شاهکار از نبوغ و خلاقیت انسانی باشد.۲- نشان‌دهنده تبادل ارزش‌های بشری در یک بازه زمانی در یک منطقه فرهنگی ازلحاظ پیشرفت در معماری یا فناوری، برنامه‌ریزی شهری یا طراحی چشم‌انداز باشد.۳- گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا ازمیان‌رفته باشد.۴- نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحله مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد.۵- نمونه برجسته‌ای از تعامل بین انسان و محیط‌زیست و یا نماینده یک فرهنگ باشد.۶- به‌طور مستقیم مرتبط با رویدادها یا سنت‌های زندگی، افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی دارای اهمیت عالی جهانی باشد.
ب: معیارهای طبیعی
۱- پدیده‌ای بی‌نظیر طبیعی با زمینه‌های استثنایی و زیباشناسی باشد.۲- نمونه برجسته از مراحل و تغییرات تاریخ زمین‌شناسی باشد. ۳- نمونه برجسته از فرایندهای زیست‌محیطی و بیولوژیکی در تکامل و توسعه زمینی، اکوسیستم‌های ساحلی و دریایی و جوامع از گیاهان و حیوان‌ها باشد.۴- شامل زیستگاه‌های طبیعی مهم از نظر تنوع زیستی و حاوی گونه‌های در خطر باشد.
هورامان سرزمینی باارزش‌های بشری از دوره میترایی، زرتشتی و اسلامی و دارای معماری خاص و منحصربه‌فرد و نشانه‌هایی از تمدن‌های عصر باستان و شیوه زیست خاص و ویژه مردم همچنین چشم‌اندازهای طبیعی منحصربه‌فرد است. با نگاهی واقع‌بینانه می‌توان از بیشتر معیارهای فوق برای جهانی بودن این میراث انسانی دلیل و گواه آورد؛ حتی اگر به ثبت رسمی هم نرسد چنین شایستگی و جایگاهی را داراست.
هورامان سرزمینی است با شرایط فوق و جغرافیای محدود که به‌وسیله کوه‌ها و موانع طبیعی حصاری به دور آن کشیده شده است اگر قرار باشد به‌عنوان میراثی جهانی ثبت و حفاظت شود از شهر هورامان تا روستای پالنگان محدوده‌ای است با مجموعه روستاهایی که ساخت و معماری و ساختارهای اجتماعی و فرهنگی یکسانی دارند و حفاظت از هورامان باید سراسر منطقه تخت و لهون را در بربگیرد.
در یک دهه گذشته به‌موازات تلاش‌های فرهنگ‌دوستان برای حفظ این میراث جهانی، بازآفرینی فرهنگی و ادبی زبان هورامی و ثبت نمادهای فرهنگی همچون کلاش هورامان (گیوه) و چاپ و نشر صدها جلد کتاب به زبان هورامی و زبان‌های دیگر برای معرفی هورامان متأسفانه سیاست‌های صنعتی و اقتصادی بدون در نظر گرفتن عنصر فرهنگ، اجتماع، اکوسیستم طبیعی و… اقدام به ساخت سد در این منطقه نموده است. نمونه بارز آن سد داریان که از سدهای بزرگ و باقابلیت تولید برق و انتقال آب به مناطق دیگر می‌باشد.
سدسازی با این مقیاس و برنامه و طبق جدیدترین اعلام‌های رسمی مبنی بر ساخت ده‌ها سد دیگر در استان کردستان نشان از عدم توجه به توسعه پایدار و به بحران کشیدن کشور در آینده‌ای نه‌چندان دور است. بدون شک در آینده کمبود آب و بحران‌های اقلیمی و تغییرات شدید آب و هوایی مسائلی خواهند بود که اینک برنامه‌سازان توسعه بسترهای آن را فراهم می‌کنند.
اما مسئله اصلی به قوت خود باقی است؛ منطقه هورامان و میراث جهانی و از سویی سدهای بزرگ صنعتی و برنامه‌های این ده سدسازی دو مسئله‌ای که به‌هیچ‌عنوان در یک اقلیم نخواهند گنجید. از سویی کارگروه ثبت هورامان تأسیس می‌نماییم و از سوی دیگر هورامان آ‌انبار و منبع آب کشاورزی مناطق دیگر کشور برای کشت هندوانه است و چه برنامه و محاسباتی؟ تخریب اکوسیستم و جغرافیای انسانی، نابودی روستاها و مهاجرت به شهرها تنها نامی از هورامان باقی می‌گذارد و هیچ. البته بنده توصیه می‌کنم برای سردرگم نشدن برنامه‌ریزان اعلام بفرمایند به دنبال ساخت شهرک نه بلکه یک کارگاه صنعتی هستند یا ثبت میراث جهانی.
به نظر می‌رسد چنین مسائلی به‌دوراز فاکتورهای زیست‌محیطی و صرفه اقتصادی منطقه‌ای خواهد بود و صدالبته توسعه پایدار حلقه مفقوده این ماجراست. در این میان در صورت ساخت سدهای بیشتر و علی‌الخصوص سد بلبر باید منتظر شکل‌گیری مخزن بزرگ آب غرب کشور برای کشت هندوانه باشیم نه حفظ و تداوم یک میراث جهانی.

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

روژان؛ روزنامه‌ای برای مردم

ضرورت وجود روزنامه در کردستان و اینکه چرا باید استان ما از وجود یک نشریه روزانه محروم بماند همواره دغدغه اینجانب در سال‌های گذشته بود؛ محرومیتی که حداقل برای اهالی فرهنگ و به خصوص رسانه دردآور می‌نمود؛ آن هم مردمانی که بر پیشانی آنان فرهنگ می‌درخشد و سابقه روزنامه‌داری را بیش از دیگران دارند. جدا از پیشینه فرهنگی این استان و نقش مطبوعات در بالابردن سطح آگاهي‌های مردم و فرهنگ عمومي نسبت به مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی كه در جامعه صورت مي‌گيرد و اینکه رسانه‌ها سهم مهمي در اطلاع‌رساني مردم خواهند داشت، استان کردستان به دلیل برخورداری از پتانسیل تجارت، بازارهای مرزی و کشاورزی از دیرباز به لحاظ اقتصادی هم یکی از استان‌های مورد توجه دولتمردان و سرمایه‌گذاران بوده است. نخبگان فرهنگی ما نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ فرهنگ و هویت ایرانی اسلامی و احیای مرجعیت علمی کشور داشته‌اند و بی‌جهت نیست که رهبر معظم انقلاب آن را استان فرهنگی نامیدند. امروز اما پس از سال‌ها انتشار هفتگی، با کمک و یاری دوستان گرانمایه‌مان در تحریریه، انتشار اولین شماره روزنامه را با شما مردم و خوانندگان خوبمان جشن می‌گیریم و بعد از الطاف الهی، تنها امیدمان را به خوانندگان عزیزی که ما را در این راه یاری خواهند کرد، می‌بندیم. «روژان» روزنامه‌ای است مردمی و برای مردم کردستان و همه کسانی که در این استان وقت خود را برای توسعه و آبادانی کشور وقف کرده‌اند. دست همه شما را برای کمک به بهبود و پیشرفت فعالیتمان در این راه به گرمی می‌فشاریم. در نخستین شماره انتشار روژان، دوست و استاد ارجمندم جناب آقای ناصر کانی‌سانانی مقاله‌ای نوشتند و در آن به نگارنده تذکر دادند که این راه صعب و دشوار را بارها تجربه کرده‌ای و انتشار نشریه آنهم در کردستان کار مجنونان و عاشقان است! امروز بعد از انتشار 180 شماره در سخت‌ترین دوره از نظر اقتصادی می‌توانم با افتخار بگویم استاد عزیز؛ در این آزمون سخت خوشبختانه سرافراز بیرون آمدیم و ثابت کردیم که مجنون نیستیم اما عاشق چرا. البته این موفقیت حاصل نمی‌شد مگر با پشتوانه معنوی و استفاده از تجارب ایشان و اندیشه‌ی اندیشه‌ورزانی چون کاک عماد کریمیان، دکتر افراسیاب جمالی، دکتر بهروز خیریه، آقایان عباد زینبی، حسین اندان، ناصر نجفی، هژیر الله‌مرادی، آرش علیمرادی، یحیی صمدی، امید باتو، صدیق مینایی، عطا امانی، کاک احمد یاسینی (پشکو)، سرکار خانم آسو حسینی و بسیاری دیگر از همراهان که در طول پنج سال گذشته تلخی‌ها و شیرینی‌های وقایع روز جامعه را با زبان یادداشت و خبر با شما درمیان گذاشتند و نیز حمایت مخاطبینی که تذکرات و انتقاداتشان چون شهد، تلخکامی‌های حاصل از لجن‌پراکنی تاریک‌اندیشان را بر کام ما شیرین کرد و راه را برای ادامه مسیر ممکن و عزم ما را برای همپیمانی با مردم مصمم‌تر ساخت؛ اگر نبود تشویق‌ها و حمایت‌های مردم، قطعا ادامه مسیر برایمان امکان‌پذیر نبود. خرسندیم که در این مدت، هرگز به تندی سخن نگفتیم مگر مستدل و ابزار هیچ جریان و گروه سیاسی و دولتی نشدیم مگر گروه‌های ان.جی.او که خود را بخشی از ...