رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • پنجشنبه ۲۴ آبان ۱۳۹۷
  • الخميس ۶ ربيع أول ۱۴۴۰
  • 2018 Thursday 15 November

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • یکشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۱:۵۷
  • کد خبر : 2119
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : «مامە ریشە»؛ پڵنگە چنگ بە گڕەکەی گەرمیان

«نه‌جمه‌دین شوکر ڕەئوف» ناسراو بە «مامە ریشە» ساڵی‌ ۱۳۳۳ی (ک.ە) له‌ گوندی‌ “تاڵه‌بان”ی‌ ناوچه‌ی‌ گه‌رمیان، له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌کی‌ کوردپه‌روه‌ر و له‌ ژینگه‌یه‌کی‌ پاک و بێگه‌ردی‌ کوردایه‌تیدا هاتۆته‌ دنیاوه‌، بۆیه‌ هه‌ر زوو هه‌ستی‌ نیشتمانپه‌روه‌رییه‌کی‌ پێشکه‌وتنخواز له‌ ده‌روونیا کڵپه‌ ئه‌سه‌نێ‌ و له‌ ساڵی‌ ۱۳۴۸دا به‌ پێچه‌وانه‌ی‌ زۆربه‌ی‌ هاوته‌مه‌نه‌کانی‌ خۆیه‌وه‌، په‌یوه‌ندی‌ ئه‌کات به‌ شۆڕشی‌ “فه‌له‌ستین”ه‌وه‌ و ئه‌بێته‌ (فیدائی‌) و […]

«نه‌جمه‌دین شوکر ڕەئوف» ناسراو بە «مامە ریشە» ساڵی‌ ۱۳۳۳ی (ک.ە) له‌ گوندی‌ “تاڵه‌بان”ی‌ ناوچه‌ی‌ گه‌رمیان، له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌کی‌ کوردپه‌روه‌ر و له‌ ژینگه‌یه‌کی‌ پاک و بێگه‌ردی‌ کوردایه‌تیدا هاتۆته‌ دنیاوه‌، بۆیه‌ هه‌ر زوو هه‌ستی‌ نیشتمانپه‌روه‌رییه‌کی‌ پێشکه‌وتنخواز له‌ ده‌روونیا کڵپه‌ ئه‌سه‌نێ‌ و له‌ ساڵی‌ ۱۳۴۸دا به‌ پێچه‌وانه‌ی‌ زۆربه‌ی‌ هاوته‌مه‌نه‌کانی‌ خۆیه‌وه‌، په‌یوه‌ندی‌ ئه‌کات به‌ شۆڕشی‌ “فه‌له‌ستین”ه‌وه‌ و ئه‌بێته‌ (فیدائی‌) و وه‌ک به‌رگریکارێک له‌ مافی‌ گه‌لانی‌ سته‌مدیده‌، ئه‌و بڕیاری‌ به‌شداریکردنه‌ی‌ مامه‌ ڕیشه‌ له‌ خه‌باتی‌ ڕزگاری‌ گه‌لی‌ فه‌له‌ستیندا، مایه‌ی‌ په‌ی‌ بردنی‌ ئه‌و بوو به ‌ڕه‌وایی‌ سه‌ربه‌خۆیی‌ گه‌لان و به‌هاناوه‌چوونی‌ ئه‌وان.
ساڵی‌ ۱۳۵۶ که‌ ڕژێم شاڵاوی‌ ته‌عریب و ڕاگواستنی‌ له‌ کوردستاندا گه‌یانده‌ ترسناکترین ئاست، کاره‌ساتی‌ گونده‌ کاولکراو و جوتیاره‌ ڕاگوێزراوه‌کان مامه‌ ڕیشه‌ی‌ وا لێکرد چه‌کی‌ پێشمه‌رگایه‌تی‌ له‌ شۆڕشی‌ نوێدا بکاته‌ شان و له ‌ڕیزی‌ هه‌ڤاڵه‌کانیدا گڕ لە شه‌وه‌زه‌نگی‌ داگیرکەران بەر بدات.
مامە ڕیشه‌ی‌ قاره‌مان له‌ ماوه‌یه‌کی‌ که‌مدا به‌ چالاکییه‌ پڕجه‌ربه‌زه‌کانی‌ توانی‌ نه‌ک هه‌ر دڵسۆزی‌ خۆی‌ بۆ شۆڕش بسه‌لمێنێ‌، به‌ڵکو وه‌ک پاڵه‌وانێکی‌ که‌م وێنه‌ ناوبانگی‌ ده‌رکرد، له‌و ده‌شته‌ کاکی‌ به‌کاکییانه‌ی‌ ناوچه‌کانی‌ “هه‌مه‌وه‌ند” و “جه‌باری”‌ و “قادرکه‌ره‌م” و ده‌وروبه‌ری‌ شاری‌ که‌رکوکدا، گورزه‌ به‌هێزه‌کانی‌ مامه‌ ڕیشه‌ له‌ هێزی‌ داگیرکه‌ر هێنده‌ کاریگه‌ر بوون، که‌ هه‌ر ناوبردنی‌ ئه‌و جه‌نگاوه‌ره‌ جوامێره‌ی‌ گه‌ل به‌س بوو بۆ زاره‌تره‌ک کردنی‌ له‌شکری‌ دوژمن.
له‌ ساڵی‌ ۱۳۵۷ەوە ئه‌م ئازایه‌تییه‌ ده‌گمه‌نه‌ی‌ تێکه‌ڵاوی‌ کاری‌ پێشمه‌رگانه‌ و دیسپلینی‌ شۆڕش کردووه‌ و له‌ که‌رتی‌ “۴”ی‌ “بازیان” درێژه‌ی‌ به‌ خه‌باتی‌ پێشمه‌رگایه‌تیدا‌. له‌گه‌ڵ‌ هه‌موو چالاکییه‌کدا ناوبانگی‌ ئه‌م شۆڕه‌ سواره‌ به‌رزتر ئه‌بووه‌وه‌ و خۆشه‌ویستییه‌که‌ی‌ له‌ دڵی‌ میلله‌تدا زیاتر ئه‌بوو.
ئه‌و سه‌رده‌مه‌ش که‌ کرایه‌ فه‌رمانده‌ی‌ که‌رتی‌ “جه‌باری”‌، ڕژێم له‌ ترسی‌ شاڵاوی‌ ئه‌م هه‌ڵۆیه‌ هه‌موو هاتوچۆیه‌کی‌ له‌ نێوان که‌رکوک و بازیاندا قه‌ده‌غه‌ کرد و ناوی‌ مامه‌ ڕیشه‌ که‌وته‌ ناو سروود و دروشمه‌ جه‌ماوه‌رییه‌کان.
زۆربه‌ی‌ داستانه‌ پڕسه‌روه‌رییه‌کانی‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌ی‌ کوردستان، هه‌ر له‌ شه‌ڕی‌ “ته‌په‌ی‌ عه‌ره‌ب”ه‌وه‌ تا داستانی‌ ڕزگارکردنی‌ “بێتواته‌“ جێ په‌نجه‌ی‌ مامه‌ ڕیشه‌ی‌ پێوه‌ دیاره‌، ئه‌م پێشمه‌رگه‌ چاونه‌ترسه‌ له‌ شه‌ڕی‌ پێشمه‌رگایه‌تیدا چوار جار بریندار کراوه‌ و له‌سه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێست و ناوبانگه‌ش کاربه‌ده‌ستانی‌ ڕژێم باوکی‌ مامه‌ڕیشه‌ و ئه‌حمه‌دی‌ برایان شه‌هید کردووه‌.
دوژمن هه‌ر به‌مه‌شه‌وه‌ نه‌وه‌ستا و ڕۆژی ۵ی رێبەندانی‌ ساڵی‌ ۱۳۶۳ له‌ پیلانێکی‌ ترسنۆکانه‌دا ئەم سەرکردە قارەمانە به‌ ده‌ستی‌ خۆفرۆشێک بەناوی “ته‌حسین شاوه‌یس” شه‌هید کرا.
لە پاش شەهید بوونی مامە ریشە، شاعێری گەورە مامۆستا شێرکۆ بێکەس ئەم شێعرەی بۆ ئەو شۆڕەسوارە دانا:
ڕێگە چۆڵکەن.. هەستنە سەرپێ!
وا ئەسپێکی سپی یاڵ سوور
لە پێدەشتی کەرکووکەوە
ئەحیلێنێ و بۆ ئێرە دێ!
ئەی ئەسپەکەی تەوێڵ مارۆی گەرمیانم!
ئەوەی بەفر و
گڕ و شەپۆلی ناسیبێ،
ئەوەی شمشێری برووسکە و
با و بۆرانی کێوی دیبێ
تۆ ئەناسێ!

ئەی ڕەشەبای لە پاشکۆدا خۆر سوار کردوو!
ئەوەی جارێ
گوڵاڵە سوورەی چاو ڕەشی
“ڕەحیم ئاوا” و
منداڵانی سەر قۆچکەتاشی “لەیلان” و
کێڵگەی برس “دوز”ی دیبێ
تۆ ئەناسێ!

کۆبنەوە و هەستنە سەرپێ
سەر هەڵبڕن!
بازێک شەڵاڵی خوێناوە و
تۆزێکی تر
بەم ناوەدا تێ ئەپەڕێ!

ڕوەو قەندیل
بەسەر هەورازی شەختەدا
نزم ئەفڕێ
هەتا ئەگاتە سەر لووتکە و
ئەچێ لەوێ
لە پەڵە خوێنی “نازم”دا
بە هێواشی ڕائەکشێ!

ڕێگە چۆڵکەن.. هەستنە سەرپێ!
زریان گڤەی ون کردوە و بۆی ئەگەڕێ.
گەرمیان کوورەی کاوەیە و جۆشدراوە
تەماشاکەن
هەرچی گردۆڵکەی پێدەشتی لەش جنراوە
وەکوو دایکانی وڵاتم
بنچکی قژ و ئەگریجەی گژو گیایان
لە ملیاندا ئاڵۆزکاوە!

مامە ڕیشە!
ئەی پڵنگی چنگ بەگڕی گەرمیانم!
بەیتی تازەی توحفەی ئەمڕۆی کوردستانم
لە ماڵانی گوند بە گوندی هەڵقرچاوا
تۆ قوتیلەکەی بەر هەیوانی.
داسی دروێنە و هەتاوی
سەربانیژەی زستانانی.
مانگەشەوی. هێشوی ڕەزی
هاژەی چەم و
وژە وژی دارستانی.

ئاگری شوانی
وەکوو باران
وەکوو کانی
وەکوو دەغڵ و دان
خۆشەویستی
تۆ کوڕی بابە گوڕگوڕی
داستانێکی سەدەی بیستی!

عیماد کەریمیان

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...