رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷
  • الثلاثاء ۱۲ صفر ۱۴۴۰
  • 2018 Tuesday 23 October

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۴:۲۸
  • کد خبر : 2351
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : «قانع» شاعێرێکی  دەردئاشنا، رۆشنبیرێکی پێشڕەو

سه‌ی ئیسمایل حوسه‌ینی: نووسین له‌ ‌باره‌ی که‌سێکی وه‌ک «قانع»ه‌وه‌، وه‌نه‌بێ کارێکی هه‌روا سووک و سانابێ. به بڕوای من هه‌رچه‌ن تا ئێستا فره‌ شت وتراوه‌ و نووسراوه‌ به‌لآم قانع له‌و که‌سانه‌یه‌ که‌ ده‌بێ سه‌ر له‌ نوێ بناسرێته‌وه‌. «گۆران» وته‌نی: (چی بنووسم؟ خوایه هێزی ئینشایه‌ک!) ئه‌ویش له‌ پوخته‌ی وتارێکا که‌ نه‌ تینویه‌تی ده‌شکێنێ و نه‌ برسیه‌تی لا […]

سه‌ی ئیسمایل حوسه‌ینی: نووسین له‌ ‌باره‌ی که‌سێکی وه‌ک «قانع»ه‌وه‌، وه‌نه‌بێ کارێکی هه‌روا سووک و سانابێ. به بڕوای من هه‌رچه‌ن تا ئێستا فره‌ شت وتراوه‌ و نووسراوه‌ به‌لآم قانع له‌و که‌سانه‌یه‌ که‌ ده‌بێ سه‌ر له‌ نوێ بناسرێته‌وه‌.
«گۆران» وته‌نی: (چی بنووسم؟ خوایه هێزی ئینشایه‌ک!)
ئه‌ویش له‌ پوخته‌ی وتارێکا که‌ نه‌ تینویه‌تی ده‌شکێنێ و نه‌ برسیه‌تی لا ئه‌وات، به‌لآم به‌م حاڵه‌ش هه‌رگۆزه‌ ده‌به‌نه‌ قه‌راخی ده‌ریا.
من پێم وایه‌ له‌‌ناو شاعیرانی کورددا، پاش حاجی قادری‌کۆیی، هیچ‌که‌س وه‌ک قانع ده‌ردئاشنا و رۆشنبیر نه‌بوه‌. قانع هه‌م ده‌رده‌کانی کۆمه‌ڵی کورده‌واری ده‌س‌نیشان ده‌کات و هه‌م رێگه‌ چاره‌یان، ده‌رده‌کانیش –  بۆ خۆتان ده‌زانن –  یه‌ک و دوان نین، سه‌ر له‌‌هه‌زاران ئه‌ده‌ن. کاتێ سه‌رنجی شیعره‌کانی ئه‌ده‌ین، مرۆڤ سه‌رسام ده‌بێ مه‌لا یه‌کی هه‌ژاری ره‌ش و رووت له‌‌ناو کۆمه‌ڵی دواکه‌وتووی ئه‌و سه‌رده‌مه‌دا، ئه‌و هه‌موه‌ زانیارییه‌ی له‌ کۆیوه‌ هێناوه‌؟ مێژوو، رامیاری، ئابووری، ده‌روون‌ناسی، عیلم و زانست، خواناسیی، ته‌وزه‌و تیتاڵی به‌ باری ناله‌باری کۆمه‌ڵ، ره‌خنه‌ی به‌ جێگه‌، و ده‌یان بابه‌تی‌تر که‌ هه‌رکام له‌وان جێگای بایه‌خن.
«گۆران» ده‌ڵێت:
له هه‌چ باخێک گوڵێکی سوورم دیبێ
بۆی چووم هه‌زار دڕک له‌ پێم چه‌قیبێ
قانع‌یش وه‌ک هه‌نگ وابوه‌: له‌‌هه‌رکوێ گوڵێکی بۆن‌خۆش هه‌بووبێ له‌ زانست و ڕۆشنبیری، نوکته‌ی جوان، بابه‌تی هه‌ستی مرۆڤایه‌تی و دڵسۆزی بۆ گیانله‌به‌ران و پاراستنی گیانیان، خۆی لێ نه‌بواردوه‌و شیله‌ی هه‌مووی مژیوه.
ئه‌گه‌ر «نالی» و که‌ره‌که‌ی، «چارلی‌چاپلین» و گۆچانه‌که‌ی، ره‌مزی تێگه‌یشتن و پێگه‌یشتنی ئه‌و دو بلیمه‌ته‌ن، قانعیش هه‌ر به‌و رچه‌ و رێبازه‌دا هه‌نگای ناوه‌ و له‌قه‌م و نازناوی شاعیری چه‌وساوه‌کانی پێ دراوه‌.
قانعیش هه‌روه‌ک حاجی قادر، ئه‌رک و ریساله‌تی شیعری زۆرباش ده‌رک کردوه‌ که‌ ئه‌بێ مه‌رهه‌مێک بێ بۆ زامی کۆمه‌ڵ نه‌ک باسی زوڵفی درێژ و چاوی به‌ خه‌و. که‌وایه‌ به‌ وته‌ی (سهراب سپهری): ده‌بێ ده‌سته‌کانمان بشوێن وجۆرێکی‌تر سه‌رنجی شیعره‌کانی قانع بده‌ین و سه‌رله‌نوێ چاکتر بیناسینه‌وه‌.
قانع موسڵمانێکی رووناکبیر، خواپه‌رست و یه‌کتاپه‌رستێکی وریا و ژیر، دڵسۆزێکی وردبیر، و شاعیرێکی ده‌ردئاشناو خه‌مخۆر و مامه‌خه‌مه‌ی گه‌ل و نه‌ته‌وه‌که‌ی بوه‌و له‌ بواری فیکرو بیردا، پێش له‌ زه‌مانی خۆی حه‌ره‌که‌تی کردوه‌.
«ایرج‌میرزا» شاعیرێکی ره‌خنه‌گری ئێرانی و له‌ بنه‌ماڵه‌ی قاجارییه‌کانه‌ که‌ زۆر به‌‌ناو بانگه‌. «ابوالعلاءمعرّی» فیلسوفه‌ بێ چاوه‌که‌ی عه‌ره‌بیش لای زانایان ناوێکی ئاشنایه. پیاو سه‌رسام ده‌بێ قانع له‌و سه‌رده‌مه‌دا، ئه‌م دوکه‌سایه‌تییه‌ی چۆن ناسیوه‌؟ کوردێکی هه‌ژاری ئاشه‌وان له‌‌کوێ؟ و ایرج میرزا و ئه‌بوعه‌لای مه‌عه‌ڕڕی له‌‌کوێ؟
قانع و ئیره‌ج میرزا، هه‌ردوکیان باسی قانوونی (بقای انسب) ده‌که‌ن که‌ ئه‌بوو عه‌لا دای‌هێناوه‌: ئاده‌میزاد بێ هێز ده‌کوژێ و زۆر دار ئه‌هێڵێته‌وه‌؛ چونکه پێ‌ی ناوێرێ:
قڵه شنیدم که بوالعلاء به همه‌ عُمر
لحم نخورد و ڕوات لحم نیازرد
در مرڤ موت با اجازه دستور
خادم او جوجه با به محڤر او برد
خواچه چو آن طیر کشته دید برابر
اشک تحسّر زهر دو دیده بیفشرد
گفت چراماکیان شدی نشدی شیر
تا نتواند کست به خون کشد و خورد
مرگ برای ڤعیف امر طبیعی است
هر قوی اول ڤعیف گشت و سپس مُرد
ئه‌مه‌ ئیره‌ج میرزا و بیرۆکه‌که‌ی ئه‌بووعه‌لا و ئه‌مه‌ش مامۆستا قانعی خۆمان و شیعره‌ جوانه‌که‌ی که‌ پڕه‌ له‌‌ هه‌زاران ره‌مز و راز و هێمای جوان که‌ له‌‌ئه‌مڕۆدا ئه‌توانێ وانه‌ و ده‌رس بێ بۆ ئه‌نجومه‌نی چیای سه‌وز له‌ مه‌ریوان و ته‌واوی ئه‌نجومه‌نه خێرخوازه‌کان له‌‌ سه‌راسه‌ری کوردستان‌دا:
بیستم بوولعه‌لا، تا دنیای رابوارد
له‌ که‌م تا به‌ زۆر هیچ گۆشتی نه‌خوارد
چون ئه‌یوت: ئه‌ویش وه‌ک من گیانداره
حه‌زله‌ژین ئه‌کا، و له‌‌مه‌رگ بێزاره‌
وه‌ختێ که‌ که‌وته‌ حاڵه‌تی مردن
رۆژی سه‌ره‌مه‌رگ، گیان ته‌سلیم کردن
حه‌کیم بۆی نووسی گۆشتی سوورۆبوو
بیده‌نێ بیخوا هه‌روا زوو به‌ زوو
به‌ ئه‌مری حه‌کیم، خزمه‌تکار رای کرد
مریشکێ جوانی هێنا ده‌ست و برد
سووری کرده‌وه‌ له‌ پاڵیا داینا
قسه‌ی حه‌کیمی چاک به‌ جێ هێنا
وه‌ختێ بوولعه‌لا که‌ ته‌ماشای کرد
له‌‌ داخی مریشک به‌ ته‌واوی مرد
روانی به‌‌گۆشتا و زارزار به گریان
ئاهی ئه‌کێشا له‌ جه‌رگی بوریان
وتی: ئه‌ی فه‌قیر بۆچی هار نه‌بووی
یا هه‌روه‌کوو شێر یا ره‌شمار نه‌بووی؟
تا که‌س نه‌وێرێ ده‌ستت بۆ بێنێ
یا له‌‌ناو رۆنا هه‌ڵتقرچێنێ
به‌لآم به‌ش هه‌ژار ته‌نها مردنه‌
ده‌وڵه‌مه‌ند له‌ خۆ رازی کردنه‌
مردن له‌‌ئه‌زه‌ل بۆ پیاوی فه‌قیر
بڕا به‌ بالآی وه‌ک که‌وای حه‌ریر
ده‌وڵه‌مه‌ند ئه‌مرێ ئه‌مما یه‌ک جاره‌
مردنی هه‌ژار، ڵوبح و ئێواره‌
ئه‌م بیرۆکه‌ هه‌م‌دیسان له‌ شیعری «کۆتر و ڕاوچی» مامۆستا قانع‌دا، هاتوه‌. که‌ وایه‌‌وه‌رن یاران! با ئه‌م شاعیره‌‌مه‌زنه‌مان سه‌رله‌ نوێ بناسینه‌وه‌. به‌ هیوای ئه‌و رۆژه‌!

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...