رفتن به بالا

هفته‌نامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 1 خبر


  • دوشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۷
  • الإثنين ۸ ذو الحجة ۱۴۳۹
  • 2018 Monday 20 August

  • هفته‌نامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • دوشنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۶ - ۱۱:۲۵
  • کد خبر : 2469
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : کردستان از رفتارهای سیاسی رنج می‌برد یا نگاه‌ها‌ی امنیتی

نگاه امنیتی، سهل و ممتنع‌ترین گزاره‌ در تحلیل‌های امروز است که از مدت‌ها قبل با ادبیات سیاسی کشور مأنوس شده است. دقیقا معلوم نیست از چه وقت و توسط چه کسی این واژه وارد این عرصه شده اما مشخصاً این بحث برگرفته از موضوع امنیت و به‌نوعی از مشتقات و از جنس آن محسوب می‌شود. […]

نگاه امنیتی، سهل و ممتنع‌ترین گزاره‌ در تحلیل‌های امروز است که از مدت‌ها قبل با ادبیات سیاسی کشور مأنوس شده است. دقیقا معلوم نیست از چه وقت و توسط چه کسی این واژه وارد این عرصه شده اما مشخصاً این بحث برگرفته از موضوع امنیت و به‌نوعی از مشتقات و از جنس آن محسوب می‌شود. امنیت، خود دارای معانی گسترده و‌ ابعاد مختلفی است؛ به‌طوری‌که تاکنون کسی نتوانسته تعریف جامعی از آن ارائه دهد خصوصاً در تعاریف جدید، امنیت از حوزه نظامی خارج و حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی و همه ابعاد زندگی انسان‌ها را در برمی‌گیرد و اخیراً نیز به حوزه زیست‌محیطی و امنیت جهانی واردشده است که بیشتر، از آن به‌ امنیت فراگیر تعبیر می‌گردد. عدم اجماع بر سر معنی امنیت، خود مبین گستردگی و پیچیدگی آن است که حاکی از عمیق بودن مفاهیم این واژه است و نارسایی‌های مفهومی امنیت، سبب شده که عمده نظریه‌پردازان در حوزه امنیت از آن به‌عنوان تضمین رفاه آتی نام ببرند؛ اما اهمیت امنیت تا حدی است که در منظر اندیشمندان واقع‌گرا تقدم ذاتی امنیت بر دیگر فضایل اجتماعی ازجمله آزادی، امری مسلم باشد و در حقیقت فضایل اجتماعی را تابعی از امنیت بدانند.
در تعریف دیگری نزدیک به واقعیت گفته می‌شود: امنیت عبارت است از فراغت نسبی از هرگونه تهدید و رسیدن به آرامش و آسایش؛ اما با ملاحظه ایدئولوژیکی به موضوع امنیت، معنی آن کامل‌تر می‌گردد و آن، ایجاد بستر مناسب به‌منظور رشد و تعالی گوهر انسانیت است؛ انسانی که غایت آن سعادت و عاقبت‌به‌خیری است. از شیواترین تعاریف امنیت در غررالحکم و در الکلم آمده است: “رفاهیه العیش فی الامن” آسایش زندگی در امنیت است. “لا نعمه اهنا من الامن” نعمتی گواراتر از امنیت نیست. نهایتاً عنصر امنیت به‌قدری بااهمیت می‌گردد که در ردیف نعمت سلامت قرار می‌گیرد “نعمتان مجهولتان الصحه و الامان” دو نعمت ناشناخته‌اند؛ سلامت و امنیت؛ بنابراین تعاریف، امنیت را می‌توان ابتدائا اساس تشکیل جوامع و مقوم ابناء بشر دانست که وی را از سرگردانی صیرورت به ابدیتی مقدر تبدیل می‌کند.
متأسفانه تعریف ناقص و نارسا از مفهوم امنیت موجب گردیده همواره برداشت‌های متفاوتی از آن صورت بگیرد که بخشی از آن در حوزه‌های نظری ارائه می‌گردد که با دیدگاه‌های مخصوص خودش قابل ارزیابی است و در حوزه‌های اندیشه‌ای دارای شرح و جرح خاص خود است که ورود به آن در این مقال نمی‌گنجد؛ اما برخی دیگر معمولاً در کلام عاملان اجرایی دیده می‌شود که منظور اصلی این یادداشت است. ابراز این دیدگاه از سوی برخی چهره‌های اجرایی بدون ارائه چهارچوب نظری، غیرمسئولانه بوده و بیشتر می‌توان آن را حاکی از نوعی سردرگمی سیاسی تلقی کرد.
واژه «نگاه امنیتی» دارای جذابیت خاصی است و بدوا کارکرد آن اغلب در انحصار منتقدین وضعیت موجود قرار داشت؛ لیکن براثر تکرار، به‌تدریج حالت عادی به خود گرفته و بر سر زبان‌ها افتاد و از آن به بعد نقل هر محفل گردید و کم‌کم قبای تبلیغات به تن کرد و کاربرد همگانی یافت و بدون ارائه تعریف واضح عموماً تفسیر به رأی گشته درحالی‌که دامنه امنیت و زیرشاخه‌ها و ابعاد آن به‌قدری گسترده است که در بسیاری حوزه‌ها موضوع امنیت نقش مکمل و حیاتی به‌خود می‌گیرد که بعضاً از روی غفلت و یا عمده از آن استفاده ابزاری می‌کنند.
این گزاره پس از فروکش کردن التهابات سیاسی- امنیتی دهه شصت در مناطق غرب و شمال غرب کشور وارد ادبیات سیاسی کردستان شد. متولیان امنیت و سیاست منطقه، جزو پیشگامان رفع این پدیده و حتی تغییر نگرش عمومی جامعه نسبت به آن بودند؛ اما دو طیف از بازتولید این گزاره همواره در ادبیات خود استقبال می‌کنند اولی، جریانات دگراندیش که سهمی از قدرت ندارند و دیگری مدیران جناحی که از روی استیصال بدان متوسل می‌شوند. این پدیده به جریان خاصی مربوط نمی‌شود بلکه هر جریان سیاسی و یا شخصیت حقیقی که به‌نوعی بن‌بست کاری می‌رسد به‌منظور فرافکنی و ژست انتقادی از این ادبیات استمداد می‌طلبد. بدون اینکه هیچ‌گونه تعقلی در ورای این ادبیات و مسئولیت و جایگاه خود داشته باشند. کاربرد این ادبیات در کلام منتقدین چندان دور از انتظار نیست ولی جالب آن زمانی است که مسئولین آن را بکار می‌برند؛ مسئولینی که خود در بخشی از پروسه امنیت قرار دارند. اگرچه نمی‌توان پدیده رفتارهای امنیتی در مناطق کردنشین را به‌طورکلی نادیده گرفت که بخشی از آن‌هم زائیده خشونت‌های دهه‌های گذشته است که تاکنون همواره شیب نزولی داشته و بخشی دیگر مولود سوء مدیریت‌های کلیشه‌ای ادوار گذشته و حال است. بیان این موضوع از طرف مسئولین سهیم در قدرت سیاسی هدفمندانه و از سوی کسان خارج از قدرت ناآگاهانه است؛ چون اولی دانسته و هدفمند به این موضوع دامن می‌زند و دومی از کم‌اطلاعی ساختار قدرت بدان می‌پردازد.
بنابراین می‌توان گفت قائلین به این نوع دیدگاه‌های امنیتی یا منفعلانه بدان می‌پردازند و یا بعضاً شناخت مبنایی از امنیت و تعاریف متنوع و گسترده آن نداشته و تنها به‌صرف جذابیتش از آن استفاده می‌کنند که بیشتر ناظر به نازل‌ترین کاربرد معنی امنیت است که آن‌هم معلول ناکارآمدی اجرایی و سیاسی است.
با نگاهی واقع‌بینانه به بسیاری از آنچه که از آن به‌عنوان موانع توسعه همه‌جانبه با تأکید بر دیدگاه امنیتی در مناطق قومی و مذهبی نام برده می‌شود می‌توان گفت قسمت اعظم آن اقدامات، مستقیم و غیر مستقیم معلول رفتار سیاسی حوزه‌های اجرایی در همه سطوح و در همه گفتمان‌های رایج کشوری در کردستان بوده است که اندکی از آن را ملاحظات امنیتی در بر می‌گیرد و آن‌هم به خاطر شرایط خاص منطقه‌ای است که بعضاً اجتناب‌ناپذیر است. تحقیقاً بسیاری از ناهنجاری‌هایی که دیدگاه امنیتی از آن استنباط می‌شود عمدتاً مربوط به حوزه رفتاری مدیران اجرایی است که با دیدگاه امنیتی خلط مبحث می‌گردد؛ چون این واژه یک موضوع انتزاعی است که انطباق آن با وقایع پیرامونی سهل نمی‎باشد؛ بنابراین هرگونه مانعی در این مناطق نمی‌تواند حتماً به امنیتی ختم شود. ولی بعضاً چون راهکار اجرایی آنها کمی دشوار به نظر می‌رسد لاجرم مدیران اجرایی قبای امنیت برآن می‌پوشانند که قابل عبور نباشد. اگر کمی با سعه صدر به مسائل مطروحه نگریسته شود، راهکارهای موارد مشابه آن با دیگر مناطق کشور می‌تواند راهگشا باشد که هم مدیریت اجرایی را از انفعال خارج نموده و هم حدود موضوعات امنیتی ترسیم گردد که به‌راحتی هر موضوعی به امنیتی تبدیل نشود.
نمونه‌هایی از رفتار سیاسی مدیران اجرایی که نارضایتی‌آفرین بوده و به‌غلط آنها را به دیدگاه‌های سیاسی منتسب می‌کنند:
ناکارآمدی قدرت اجرایی و برخوردهای جناحی و رفتارهای ناصحیح با سرمایه‌های انسانی و مدیریت انحصاری در استان‌های غربی که موجب ایجاد عقده‌های سیاسی گشته چه ربطی به امنیت دارد؟
تشدید فضای قوم‌گرایی با اطلاع مدیریت عالی برخی استان‌ها و نفرت پراکنی قومی از رسانه‌های مجاز توسط مدیران ارشد استانداری‌هایی که شکاف‌های قومی را تقویت نموده چه رابطه‌ای با امنیت دارد؟
وعده‌های بی‌سرانجام و غیر واقعی به مردم و انتظارسازی در جامعه توسط مدیریت کلان اجرایی که موجب رسوب مطالبات اجتماعی گشته و اجرایی نگردیده چه ربطی به دستگاه‌های امنیتی دارد؟
جامعه از فساد اداری لجام‌گسیخته و رو به رشد که در سایه بی‌تفاوتی مسئولین به بخش لاینفکی از سیستم اداری تبدیل شده و باورهای اعتقادی جامعه را هدف قرار داده رنج می‌برد یا دیدگاه‌های امنیتی؟
به‌کارگیری بی‌سابقه و گسترده مدیریت غیر مرتبط با سیستم مربوطه در دولت‌ها تنها به‌صرف گرایش سیاسی تولید نارضایتی کرده است یا دیدگاه‌های امنیتی؟
نگاه اقتصادی و ابزاری به قدرت سیاسی برخی مدیران ارشد استان‌ها موجب واگرایی عمومی گشته یا نگاه‌های امنیتی؟
ارائه آمارهای غیرواقعی از وضعیت توسعه‌ای مناطق در راستای پیشبرد اهداف سیاسی که خدمات گذشتگان را نامعتبر و موجب انتظارسازی ناثواب در جامعه گشته و بدبینی عمومی نسبت به کیان مدیریتی را به همراه دارد، جامعه را رنج می‌دهد یا نگاه‌های امنیتی؟
بخش عمده مشکلات پیچیده اقتصادی جامعه مربوط به این بنگاه‌های اقتصادی و بانک‌ها است که متأسفانه اراده‌ای بر رفع این معضل وجود ندارد و این مولد ناکارآمدی و نهایتاً نارضایتی عمومی را به دنبال داشته است. این پدیده که روح و روان جامعه را مضطرب و پریشان کرده چه ربطی به دیدگاه امنیتی دارد؟
عدم استفاده بهینه از ظرفیت مدیریت‌های ملی به نفع مردم و توسعه منطقه که در دولت‌های گذشته به‌عنوان فرصتی برای هردو جناح سیاسی کردستان به وجود آمد و موجب سرخوردگی و پراکندگی نیروها گردید چه ربطی به امنیت دارد؟
اگر چنانچه نارضایتی‌های عمومی و موانع توسعه همه‌جانبه در مناطق قومی و مذهبی احصا و رفتارهای سیاسی مدیران اجرایی از آنها منها شود، حاصل آن مطالبات کف جامعه خواهد بود که پذیرفتنی‌است و جامعه با آن تا حدودی کنار خواهد آمد. مع‌الأسف فرافکنی‌های غیر مسئولانه مدیران و اظهارات غیر کارشناسانه ناآگاهان، هردو موجب خلط این موضوع گردیده و فضای حقیقی را به فضای غیر واقعی سیاسی تبدیل کرده‌اند که در آن ظرفیت‌های نظام به‌شدت نادیده گرفته‌شده و همه‌چیز با معیار منافع شخصی و گروهی گره‌خورده است. این تنها بخشی از نارسائی‌های مرسوم در حوزه اجرا بوده که پایان‌ناپذیر است. این مواردی چند در حوزه اجرا بود. حوزه مجلس و برخی نمایندگان آشفته‌تر از آن است که بتوان راجع به آن به جمع‌بندی رسید.

محمد هادی فر

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...