رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • یکشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۷
  • الأحد ۱۰ صفر ۱۴۴۰
  • 2018 Sunday 21 October

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۸:۴۴
  • کد خبر : 3155
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : فەرەیدوون موشیری شاعێری تەنیایی و خەمی ژیان

کاتەکان لێم ناڕۆن، دەنگی کاتژمێر لە گوێمدا وەکوو بانگی دووپاتی وایە، خۆزگە بەو کەسەی کە هەموو کاتێکی ژیانی پڕ بێ لە ئەوین. موشیری شاعێرێکی بەهەستە کە تەمی تەنیایی و خەمی ژیان لە نێو هۆنراوەکانی بە ئاشکرا ئەبیندرێ، ئەو باسی ئەڤین ئەکات بەڵام لێی ڕوونە کە مرۆڤ تاسەر ئەڤیندار نامێنێ. «فەرەیدوونی موشیری» شاعیرێکی دیکەی هاوچەرخە کە […]

کاتەکان لێم ناڕۆن، دەنگی کاتژمێر لە گوێمدا وەکوو بانگی دووپاتی وایە، خۆزگە بەو کەسەی کە هەموو کاتێکی ژیانی پڕ بێ لە ئەوین.
موشیری شاعێرێکی بەهەستە کە تەمی تەنیایی و خەمی ژیان لە نێو هۆنراوەکانی بە ئاشکرا ئەبیندرێ، ئەو باسی ئەڤین ئەکات بەڵام لێی ڕوونە کە مرۆڤ تاسەر ئەڤیندار نامێنێ.
«فەرەیدوونی موشیری» شاعیرێکی دیکەی هاوچەرخە کە لە سێی خەرمانانی ١٣٠۵ هەتاوی بەرامبەر بە ١٩٢۶ی زایینی لە تاران لەدایکبووە. باوکی ناوی “ئیبراهیم” بووە و خەڵکی “هەمەدان” و لە وەزارەتی پۆست فەرمانبەر بووە، هەر لەبەر ئەوەیش زۆربەی ژیانیان لە شاری “هەمەدان” بوونە.
دایکی بە ناوی “ئەعزەمولسەڵتەنە” ناسراو بە “خورشید”، جارجار شێعری وتوە و باوکی دایکیشی بە ناوی “میرزا جەوادخانی موئتەمنولمەمالێک” بە نازناوی “نەجم” شێعری وتوە و دیوانێکی شێعری لە پاش بەجێ ماوە کە هێشتا لە چاپ نەدراوە.
لەبەر ئەوە کە باوکی ڕاسپاردراوی کاری دەوڵەت بووە کۆچ ئەکەن بۆ “تاران” و فەرەیدوون پۆلی یەک و دووی سەرەتایی لە “تاران” تەواو کردووە.
فەرەیدوون لە کاتی گەنجیدا هاتووە بۆ “تاران”، پاشان لەبەر کاری باوکی دوبارە کۆچ ئەکەن بۆ “مەشهەد” و دوای ماوەیێک گەڕاونەوە بۆ “تاران” و سێ ساڵی دواناوەندی لە “دارالفنونی تاران” بووە.
ئەو هەر لە پانزە ساڵی دەستی بە شێعر کوتن کردووە. خۆی ئەڵێ: لە ساڵی ١٣٢٠دا کە ئێران تووشی گیروگرفت ئەبێت و لەشکری موتەفێقین لە باکوور و باشوورەوە هێرش ئێنن بۆ ناو وەلات، من و بنەماڵەم هاتینەوە بۆ “تاران” و من دووبارە دەستم بە خوێندن کردەوە و جا هەر ئەو ساڵانە چووم بۆ زانکۆ. لە تەواوی تەمەنی منداڵیدا قینم لە کاری ئیدارە و دامەزران لە کاری کاربەدەستی بوو بەڵام بە داخەوە لە تمەنی ١٨ ساڵیدا لە وەزارەتی “پۆست و تەلەگراف“ دائەمەزرێ و هەر لەو ساڵەیشدا دایکی ئەمرێ، جا بە ماوەی ٣٣ ساڵ هەر لەو ئیدارەدا خەریکی کار کردن ئەبێ.
بە ڕۆژا کار ئەکات و بە شەویشدا دەرسی خوێندووە و چووە بۆ زانکۆی “تاران” و ئەدەبیاتی فارسی خوێندووە. پاشان ڕووی کردە کاری میدیایی و ڕۆژنامەنووسین. هەر لە بەر ئەم سەرقاڵیانە لە خوێندن دەست هەڵئەگرێ.
کۆمەڵە شێعرەکەی بەناوی “تشنە توفان” لە تەمەنی ٢٨ ساڵیدا لەساڵی ١٣٣۴ بە چاپی گەیاندووە.
لە ساڵی ١٣٣٢ تا ساڵی ١٣۵١ سەرپەرشتی لاپەڕەی گۆڤاری “روشنفکر” بووە کە پەیوەندی بە شێعر و ئەدەبەوە بووە کە باس لە ڕخنەی کتێب و فیلم و شانۆ و نێگارکێشی و پەخشان دەکات و زیاتری شاعێرانی ئەو سەردەمە هەوەڵ جار لەو مەگەزینەدا ناسراون. هەروەها لە مەگەزینی “سیاه و سفید” و ”زن روز” وتاری نووسیوە.
دەفتەرە شێعرەکانی بریتین لە: “تشنه طوفان”، “گناه دریا”، “نایافته”، “ابر”، “ابر و کوچه”، “بهار را باور کن”، “پرواز با خورشید”، “از خاموشی”، “برگزیده شعرها”، “گزینه اشعار”، “مروارید مهر”، ”آه باران”، “سه دفتر”، “از دیار آشتی”، “با پنج سخن‌سرا “، “لحظه‌ها و احساس”، “آواز آن پرنده غمگین”، “تا صبح تابناک اهورایی”، “نوایی هماهنگ باران” و “از دریچه ماه”.
لەساڵی ١٣٣٣ لەگەڵ خاتوو “ئێقباڵ ئەخەوان” کە ئەویش خوێنکاری نیگارگەری بەشی هونەرەجوانەکانی زانکۆی تاران بووە هاوسەرگیری ئەکات. خێزانیشی وەک ئەو دەست لە خوێندن هەلئەگرێ و ناچار ئەبێ لە دەرەوە کار بکات. ئەوان دوو مناڵیان ئەبێت بە ناوی “بابەک” و “بەهار” کە هەردووکیان لە بەشی بیناسازی زانستگای تاران دەرسیان خوێندوە.
شێعرە گرینگەکەی فەرەیدوون بە ناوی “کوچە” (کۆڵان)، لە مانگی گوڵانی ١٣٣٩ لە گۆڤاری “روشنفکر” بڵاو کراوەتەوە کە یەکێ لە جوانترین و عاشقانەترین شێعرەکانی نوێ بە زمانی فارسیە.
ئەو پەیوەندیێکی زۆری بە عیرفان و تەسەوۆف بووە و بەسەرهاتی “ئەبوو سەعید ئەبوالخێر”ی کە بریتی لە ١٠٠ چیرۆکە بە ناوی “یکسو نگریستن و یکسان نگریستن” لە ساڵی ١٣۴٠دا بڵاو کردوتەوە.
فەرەیدوون هەموو کات موسیقای ئێرانی بە لاوە گرینگ بووە و لە ساڵی ١٣۵٠ تا ١٣۵٧ یەکێ لە بەشداربووانی ڕاوێژگەی موسیقای شێعری لە بەشی ڕادوێ تاران بووە.
ئەو لە ساڵی ١٣٧٧ چووە بۆ ئاڵمان و ئامریکا و لەوێدا شێعری خوێندۆتەوە و لە سەفەرێکی بۆ سوویید لە کۆبوونەوەێکدا شێعری خوێندوە.
فەرەیدوون کە هەمیشە بە دەست نەخۆشی ئەیناڵاند لە بەیانی ڕۆژی جمعە ٣ی مانگی گەڵاڕێزانی ١٣٧٩ی هەتاوی بەرامبەر بە ٢۴ی ئۆکتۆبری ساڵی ٢٠٠٠ی زایینی لە تەمەنی ٧۴ ساڵیدا لە تاران کۆچی دوایی کردووە و لە قەبرستانی “بەهەشتی زهرا” بەشی هونەرمەندەکان بە خاکیان سپاردووە.
نموونەیێک لە شێعرە جوانەکەی:
بی تو، مهتاب شبی باز از آن کوچه گذشتم
همه تن چشم شدم خیره به دنبال تو گشتم
شوق دیدار تو لبریز شد از جام وجودم
شدم آن عاشق دیوانه که بودم !
در نهانخانه جانم گل یاد تو درخشید
باغ صد خاطره خندید
عطر صد خاطره پیچید…

واتە:
لە مانگەشەوێکدا بە بێ تۆ جارێکیتر بەو کۆڵانەدا ڕۆیشتم
هەموو گیانم بوو بە چاو و بە شوێن تۆدا ئەگەڕام
حەزی دیتنی تۆ لە هەموو گیانم ئەچۆڕا
بوومەوە بەو ئەڤیندارە شێتەی کە بووم
لە ناخی دەرونمدا گوڵی بیری تۆ درەوشایەوە
باخی سەد بیرەوەری بە ڕوما پێکەنی
بۆنی خۆشی سەدها بیرەوەریم کرد…

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...