رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • دوشنبه ۱۹ آذر ۱۳۹۷
  • الإثنين ۱ ربيع ثاني ۱۴۴۰
  • 2018 Monday 10 December

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • یکشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۶ - ۱۱:۴۷
  • کد خبر : 3270
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : پیامدهای ساخت شهرک جدید در سنندج
نگاهی اجمالی به شرایط شهرک‌سازی در کردستان؛

پیامدهای ساخت شهرک جدید در سنندج

در دوران معاصر، شهرنشینی خواه‌ناخواه به‌عنوان الگوی برتر سکونت در همه کشورها پذیرفته‌شده است؛ گرایش و اشتیاق شدیدی به شهرنشینی پدید آمده و سبب شده که بسیاری از شهرها ازنظر جمعیت‌پذیری، اشتغال‌زایی، خدمات‌دهی و توسعه فضایی در آستانه پر شدن ظرفیت و فراتر از آن قرار گیرند، یکی از تدابیر کارساز برای کنترل یا تعدیل […]

در دوران معاصر، شهرنشینی خواه‌ناخواه به‌عنوان الگوی برتر سکونت در همه کشورها پذیرفته‌شده است؛ گرایش و اشتیاق شدیدی به شهرنشینی پدید آمده و سبب شده که بسیاری از شهرها ازنظر جمعیت‌پذیری، اشتغال‌زایی، خدمات‌دهی و توسعه فضایی در آستانه پر شدن ظرفیت و فراتر از آن قرار گیرند، یکی از تدابیر کارساز برای کنترل یا تعدیل این مشکل، ساخت شهرها و شهرک‌های جدید است.
با توجه به اینکه در استان کردستان به دلایل مختلف تنها شهرک‌های جدید در کنار شهرهای قدیمی به وجود آمده‌اند و از شهرهای جدید خبری نیست، بنابراین به مفهوم شناسی شهرک در اینجا بسنده می‌نمایم.
شهرک‌های جدید باید بر اساس یک نظام برنامه‌ریزی مدون که دربرگیرنده مراحل تصمیم‌گیری، طراحی، تصویب و اجراست شکل گیرند؛ درحالی‌که پیدایش و رشد شهرهای سنتی بر پایه منطق برنامه‌ریزی شهری نبوده است. در الگوهای شهرک‌سازی اجزا و عناصر تشکیل‌دهنده بایستی پیرو اشکال منظم هندسی و نوعی انتظام فضایی و آرایش انعطاف‌ناپذیر و منظم باشند؛ درواقع هندسه بر طبیعت و توپوگرافی محیط چیرگی داشته و شکل و بافت شهرک را تعیین می‌نماید.
اصولاً شهرک‌ها در استان به دو شکل ساخته شده‌اند: نوع اول شهرک‌ها، ساخت‌وسازهای مسکونی پیوسته در حاشیه یک شهر هستند که به‌صورت محلاتی متصل به بدنه اصلی مادر شهر ساخته‌شده‌اند؛ این‌گونه شهرک‌ها، اصولاً پدیده‌هایی سامان‌یافته بوده و طبق برنامه‌ای مدون توسط اشخاص حقیقی و حقوقی وابسته به بخش خصوصی یا دولتی ساخته می‌شوند.
نوع دوم شهرک‌ها، شامل ساخت‌وسازهایی است که به‌صورت یک مجموعه زیستی مستقل و منفصل از مادرشهر اصلی به وجودآمده‌اند که عمدتاً غیر سازمان‌یافته بوده و در محدوده یک روستا قرار دارند؛ این نوع شهرک‌ها از ویژگی‌های صرفاً روستایی فاصله گرفته‌اند اما با این وجود موقعیت شهری هم نیافته‌اند. پیدایش این‌گونه شهرک‌های منفصل موضوعی ازپیش طراحی‌شده نبوده بلکه نقاط مستعدی بوده‌اند که در معرض فرایند شهرگرایی قرار گرفته‌اند. در شهرک‌های منفصل، برخلاف شهرک‌های متصل ساخت و ساز و عمران شهری به صورت فردی و پراکنده انجام می‌گیرد. در دهه‌های اخیر یکی از مهمترین عوامل پیدایش این‌گونه شهرک‌ها دخالت و مشارکت دولت از راه تفویض عملکردهای اداری- سیاسی به نقاط روستایی و گسترش کارگاه‌های صنعتی در روستاهای کوچک و بزرگ بوده است.
آنچه مسلم است در استان کردستان برخلاف بسیاری از شهرهای دیگر در ایران فاکتور و علت اصلی در ایجاد شهرک‌های جدید متصل نیاز سکونتی شهروندان نبوده بلکه اصلاح ساختار هندسی شهر و روان‌سازی ترافیک و بهبود شرایط زندگی شهروندان بوده است، در شهرک‌های منفصل نیزغالبا روستاییانی که به دلیل کمبود امکانات و درآمد ناچیز به شهرها روی آورده و همچنین افرادی که نمی‌توانند از پس هزینه‌ها و اجاره‌ها در داخل شهر برآیند در این نوع شهرک‌ها اقدام به ساخت‌وسازهای غیر قانونی و غیر اصولی نموده و بدین‌صورت چنین شهرک‌هایی به وجود می‌آیند.
حال با توجه به اهمیت شهر سنندج به لحاظ مرکز استان بودن و حساسیت بیشتر موضوع شهرک‌سازی در آن به علت تراکم جمعیت، ترافیک و شرایط اداری و سیاسی آن، در اینجا بر روی این شهر تمرکز می‌نماییم.
قبلاً اشاره شد که ساخت شهرک‌های متصل قاعدتاً باید براساس برنامه‌ریزی باشد اما ظاهراً در شهرک‌های متصل شهری در سنندج عمدتاً از برنامه‌ریزی و پیش‌بینی‌های لازم و منطقی خبری نبوده و شاهد نواقص و مشکلات عدیده‌ای در فاز مطالعاتی و اجرایی آنها هستیم که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱-عدم رعایت عرض کافی در خیابان‌ها و کوچه‌ها طبق آیین‌نامه‌های اجرایی
۲-عدم رعایت عرض کافی دربسیاری از پیاده‌روها طبق آیین‌نامه‌های اجرایی
۳-عدم رعایت تعداد طبقات ساختمان‌های اجرا شده متناسب با معبر، عرض و متراژ کلی زمین، پارکینگ و سایر فاکتورهای اثرگذار در موارد متعدد
۴-عدم ساماندهی و پلاک‌گذاری ساختمان‌های مسکونی و تجاری و عدم نام‌گذاری خیابان‌ها و کوچه‌ها در بسیاری از شهرک‌ها
۵-عدم وجود فضای آموزشی کافی (مدرسه و آموزشگاه)
۶-عدم وجود فضای سبز، تفریحی و ورزشی کافی (پارک، شهربازی، سالن‌های ورزشی)
۷-عدم رعایت طراحی هندسی و اصولی خیابان‌ها، چهارراه‌ها، تقاطع‌ها و معابر
۸-عدم وجود درمانگاه، بانک و سایر امور درمانی و خدماتی
۹-عدم توجه مطالعاتی و اجرایی درخصوص آلودگی هوا، ترافیک و ایجاد پارکینگ‌های عمومی در سطح شهر و شهرک‌های آن
۱۰-تغییر کاربری زمین‌های دارای کاربری مشخص به‌صورت غیرمنطقی
در باب شهرک‌های منفصل نیز باید گفت که وضعیت به‌مراتب بسیار بدتر و حادتر است؛ به عبارت دقیق‌تر با توجه به اینکه ساخت‌وساز دراین نوع شهرک‌ها عموماً به‌صورت غیراصولی و خودسرانه انجام شده قطعاً مشکلات زیادی همچون استاندارد نبودن و فقدان خیابان‌ها و کوچه‌ها، محکم و ایمن نبودن سازه ساختمان‌ها و کمبود شدید امکانات خدماتی، بهداشتی، آموزشی و رفاهی در شرایط حاد قرار دارد.
ناگفته نماند با توجه به تداوم و توسعه ساخت‌وسازهای غیر قانونی و بدون مجوز در شهرک‌های منفصل، ابعاد این مشکلات و مسائل روزبه‌روز بزرگ‌تر و خطرناک‌تر خواهد شد.
همین وضعیت در بافت فرسوده شهر نیز به چشم می‌خورد؛ برای نمونه: ناامن بودن و فرسایش قسمت اعظم بناهای موجود، نامناسب و غیر اصولی بودن کوچه‌ها و معابر، عدم وجود پارکینگ خانگی، کمبود ارائه خدمات شهری از سوی شهرداری به دلیل شرایط نامناسب معابر و ساختمان‌ها، تمرکز زیاد جمعیت در این قسمت از شهر، وجود ترافیک سنگین و طولانی در خیابان‌ها و مسیرهای مواصلاتی بافت‌های فرسوده، آلودگی صوتی و آلودگی هوای بیشتر، وجود کارگاه‌ها و تعمیرگاه‌های بسیار در این مناطق کاملاً ملموس و چشمگیرمی‌باشد.
موارد برشمرده در این مقاله گوشه‌ای از مشکلات و معضلات مجموعه شهر سنندج و اقمار آن است و بنابراین به نظر می‌رسد که ادارات و سازمان‌هایی همانند اداره کل محترم راه و شهرسازی استان و شهرستان سنندج و شورای شهر و شهرداری این شهر و سایر ارگان‌های مربوطه اگر با یک برنامه جامع و پویا در جهت هموار کردن و رفع مشکلات و موانع اشاره شده برآیند، آینده‌نگرانه‌تر و بسیار اصولی‌تر به نظر می‌رسد تا اینکه در اندیشه اجرای یک شهرک جدید باشند؛ چراکه با توجه به تعداد بالای واحدهای خالی تمام و نیمه‌تمام ساخته شده توسط بخش خصوصی و وجود ساختمان‌ها و بلوک‌های مسکن مهر، اجرای چنین پروژه‌ای نه‌تنها از بار مشکلات شهر سنندج نخواهد کاست بلکه باید منتظر پدیده‌های شوم بدتری در همه ابعاد در آینده نیز باشیم.

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...