رفتن به بالا

هفته‌نامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • پنجشنبه ۲۹ شهریور ۱۳۹۷
  • الخميس ۹ محرم ۱۴۴۰
  • 2018 Thursday 20 September

  • هفته‌نامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • یکشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۷ - ۲۰:۳۶
  • کد خبر : 3894
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : موقعیت کرد در صفحه شطرنج سیاسی خاور میانه

خاورمیانه به واسطه ویژگی هایش در زمره مهمترین نقاط دنیا بەحساب می آید، از نظر انسانی زیستگاه اقوام و ملل مختلف است در موقعیت میانی بین آسیا و اروپا واقع شده و دارای منابع عظیم نفت و گاز و دیگر کانسارهای مهم است. امکان دسترسی به دریاهای آزاد از دو جهت سهولت تردد در این […]

خاورمیانه به واسطه ویژگی هایش در زمره مهمترین نقاط دنیا بەحساب می آید، از نظر انسانی زیستگاه اقوام و ملل مختلف است در موقعیت میانی بین آسیا و اروپا واقع شده و دارای منابع عظیم نفت و گاز و دیگر کانسارهای مهم است. امکان دسترسی به دریاهای آزاد از دو جهت سهولت تردد در این منطقه را مهیا کرده است. از نظر تاریخی به عنوان یکی از گهوارەهای تمدن انسانی به حساب می آید و سابقه مدنیت در آن به دەها قرن پیش باز می گردد. چنین سرزمینی با چنین موقعیت و سابقه تاریخی در بستر زمان آوردگاه قدرت های داخلی و خارجی بوده که با هدف استیلا بر آن با یکدیگر به نبرد پرداختەاند.
شرح این جدل ها و جدال ها دست مایه تألیف صدها کتب تاریخی است که به همت محققان و کاوشگران به رشته تحریر درآمده است و از آنجا که این تصادمات پیشین در وضعیت کنونی تأثیر کمی دارد در این یادداشت از ذکر آنان خودداری نمودە تنها نظری بر یکصد سال گذشته می اندازم که در خلال آن خاورمیانه کنونی شکل گرفت.

ترسیم کننده این نقشە دو دیپلمات انگلیسی و فرانسوی بودند که در خلال جنگ جهانی اول و در پروسه زمانی یک ساله مقدمات کار را تهیه و حاصل اندیشە خویش را در قالب قراردادی به دول فاتح در جنگ ارائه دادند که پس از تصویب بەعنوان پیمان سایکس پیکو مشهور و مورد عمل قرار گرفت. این پیمان متصرفات آسیایی امپراتوری عثمانی را بین دول فاتح تقسیم تا بر مبنای آن دولت های فعلی خاورمیانه شکل گیرند. در این تقسیم نامه برای ملل و اقوام ترک و عرب و عجم و یهودی سهمی قائل و هر کدام را در محدوده‌ای جای دادند، تنها ملت مغفول کُرد بود که چهارمین جمعیت انسانی را در منطقه شکل می داد و این بی بهره ساختن خلاف همه پیمان ها و وعدەهای پیشین بود.
کردستان پس از جنگ چالدران در سال ۱۵۱۴ میلادی بین امپراتوری های صفویه و عثمانی تقسیم شده بود، در این تقسیم نامه استعماری کردستان تحت حاکمیت امپراتوری عثمانی بین سه کشور عراق، سوریه و ترکیه منقسم و ملت کرد که اجدادشان بنیان گذار مدنیت در قلب خاورمیانه بودند تحت حاکمیت های چهارگانه قرار گرفتند. از آن تاریخ خیزش کرد برای کسب حقوق مشروع در کشورهای چهارگانه آغاز شد که همیشه با مشت آهنین جواب داده شده است مضاف بر آن قدرت های مسلط بر کردستان سعی کردەاند به لطایف الحیل کُرد را در جوامع خویش ذوب و آثار حیات مدنی آنها را محو کنند.
فروپاشی شوری، غرب را واداشت که با اجرای طرح نظم نوین جهانی و خاورمیانه جدید بر مقدرات این منطقه مسلط شود و در این بستر به دخالت مستقیم در منطقه پرداخت و با لشکر کسی به افغانستان و عراق و سپس به راەانداختن بهار عربی حوادث را در مسیر اهداف خود هدایت کرد.
کُرد که در صد سال گذشته جز ستم و ظلم چیزی از حاکمان رنگارنگ ندیده بود از شرایط جدید بهره گرفت و باتوانی بیشتر به خیزش ادامه داد.

برقراری سیستم فدرالی در عراق و شکل دادن کردستان در منطقه فدرال، نوید خوشایندی برای کردها در دیگر مناطق بود و بدین گونه همراه تحولات شد. سر بر آوردن گروه‌های تروریستی تندرو همگان را حساس تر به شرایط خاور میانه کرد و از آنجا که کرد تنها نیروی رزمنده در منطقه بود که می توانست با این گروەها مبارزه کند حمایت از آنها در دستور کار قرار گرفت، در چنین شرایطی روسیه تحت حاکمیت ولادیمیر پوتین که با جدیت به بازسازی ابر قدرتی آن کشور پرداخته بود هم وارد میدان شد و بدین گونه خاور میانه به صحنه جنگ های رقابتی و نیابتی از سوی قدرت ها مبدل شد.

سال گذشته نقطه عطفی در سیاست و جنگ در خاورمیانه بود. داعش در زیر ضربات نظامی در سوریه و عراق مجبور به عقب نشینی شد و شهرها را تخلیه کرد، کم شدن خطر داعش حکام بغداد را واداشت که علاوه بر تداوم فشار اقتصادی به منطقه فدرال با همکاری همسایگان به این خطه نیز لشکر کشی کند و ۵۰ درصد از خاک کردستان را تصرف و ساکنان آن را اخراج نماید. متعاقباً کردستان از زمین و هوا محاصره شد، ترکیه که در خلال سال های گذشته همچنان به سرکوب کُرد در آن کشور پرداخته بود مناطق کُرد نشین سوریه را هم مورد تهدید قرار داد و در نهایت از زمین و هوا به غربی ترین بخش کردستان یعنی عفرین حمله کرد و با بهره‌گیری از عوامل مزدور خود که از گروەهای تروریستی تشکیل شدەاند آن منطقه را تصرف و ساکنانش را آماج وحشیانەترین اقدامات قرار داد.
تمام این ستم ها و تجاوزکاری ها در برابر دیدگان قدرت های جهان و سازمان های بین المللی انجام می شود بدون اینکه دستی یا حداقل صدایی در حمایت از کرد باشد. در چنین شرایطی کُرد در زیستگاەهایش آماج ظلم و خشم و فشار حاکمان و قدرت های متجاوزگر است و تقریباً تمام امید هایش را به حمایت جهانی از دست داده است، در بیان علل ناکامی کُرد ها در رسیدن به حقوق مشروع و روای خویش عواملی چند مؤثر است که در دوعامل خارجی و داخلی خلاصه می‌شود: در بیان عامل خارجی کُردها بیش از اندازه به قدرت های فرامنطقەای و وعده و وعیدهای آنان دل خوش می کنند درحالیکی تجربه تاریخی ثابت می کند که این قدرت ها هیچ گاه در پی حق و حقوق مدنی و مشروع کُرد ها نبوده و ادعای آنها در این زمینه تنها جنبه تبلیغاتی داشته و زمینەای برای دخالت در امور داخلی کشورها بودە است و هر زمان که دیکتاتورهای منطقه‌ای منافع آنها را لحاظ کردەاند به راحتی از همه‌ی موارد نقض حقوق بشر و آزادی های مصرح در پیمان های بین المللی چشم پوشیده و در برابر سرکوب خلق‌های آزادیخواه کوچکترین واکنشی نشان ندادەاند. در باب علل داخلی به تفرقه و تشتت بین کُردها اشاره می کنم که این امر مجال اتحاد بین کُرد و اتخاذ سیاستی واحد برای دستیابی به حقوق مشروع را از آنان گرفته است. تمام قدرت های منطقەای و فرامنطقەای نیک می دانند که کردستان یک سرزمین و کُرد یک ملت است که خاک و خلقش بین چهار حاکمیت تقسیم شده است اما هیچ گاه این واقعیت را عیان بیان نمی‌کنند زیرا منافعشان در گرو انکار این واقعیت است و حاکمیت های مسلط بر کردستان در ازای این انکار منافع آنها را تأمین می کنند و بدین گونه کرد همیشه وجەالمصالحه قدرت های فرامنطقەای با قدرت های منطقەای شده است. اگر کُردها به ویژه رهبران و سیاستمداران کُرد موفق شوند که اختلافات بین خویش را برطرف و سیاست واحدی را در پیش‌گیرند همه قدرت های دخیل در خاور میانه درک خواهند کرد که بدون رضایت کُرد قادر به اعمال سیاست های خود نیستند.
کُردها در بستر این سیر باید از چهارچوب تفکرات حزبی خارج و خویشتن را در جبهه‌ای به وسعت کردستان دیده و بر این مبنا حرکت کنند، در چنین حالتی سرنوشت چهل میلیون انسان مطرح می شود که مصمم به کسب حقوق مشروع خویش بوده و باتوجه به وسعت خاکش می تواند مشوق دیگرانی باشد که خواه نا خواه در پی کسب منافع خویش هستند به علاوه اتحاد 40 میلیونی و ظهور آن خود به خود قواره ی جدیدی را در منطقه شکل خواهد بخشید که انکار آن غیر ممکن است و در بازهای سیاسی به عنوان یکی از بازیگران به حساب خواهد آمد در صورتی که کُرد موفق به ایجاد وحدت و تعیین خط مشی واحد برای حرکت در چهارچوب آن نشود مبارزات مجزایش در هر بخش کردستان تحت تأثیر سیاست های دولت های منطقه ای و فرا منطقه ای قرار گرفته و چون مهرەای در صفحه‌ی شطرنج سیاسی به خواست بازیگران جابەجا و در نهایت حذف خواهد شد و دور بر همان مدار تسلسل باطل برایش می چرخد.
مریوان – ناصر کانی سانانی

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...