رفتن به بالا

هفته‌نامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • چهارشنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۷
  • الأربعاء ۱۰ ذو الحجة ۱۴۳۹
  • 2018 Wednesday 22 August

  • هفته‌نامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ - ۱۴:۰۶
  • کد خبر : 4014
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : هورامان و ضرورت توسعه فرهنگی
آسیب شناسی عدم برگزاری مراسم کومسا در هورامان

هورامان و ضرورت توسعه فرهنگی

هورامان به مثابه یک منطقه جغرافیایی فرهنگ از زمان تقسیمات سیاسی کشور در میان چندین استان و شهرستان پخش شده است و البته بماند بخشی از آن که در کردستان عراق واقع شده است اما پراکندگی موجود در داخل کشور موجب شده است که در برنامه‌ها و سیاست‌های فرهنگی آن انسجامی دیده نشود. امسال هم […]

هورامان به مثابه یک منطقه جغرافیایی فرهنگ از زمان تقسیمات سیاسی کشور در میان چندین استان و شهرستان پخش شده است و البته بماند بخشی از آن که در کردستان عراق واقع شده است اما پراکندگی موجود در داخل کشور موجب شده است که در برنامه‌ها و سیاست‌های فرهنگی آن انسجامی دیده نشود. امسال هم مراسم کومسا همچون چندسال گذشته به واسطه ناهماهنگی، تنگ‌نظری و تصمیمات سلیقه‌ای جمعی از مسئولین و مردم شهر هورامان برگزار نشد و دقیق این اتفاق زمانی روی داد که خیل وسیعی از گردشگران و توریست‌های خارجی و داخلی برای دیدن این مراسم از روزهای قبل به هورامان آمده بودند و دلیل عدم برگزاری مراسم هم از سوی امام جمعه شهر هورامان و دیگر مسئولین و مخالفان برگزاری مراسم عدم رعایت شئونات اخلاقی و اختلاط زن و مرد در هنگام برگزاری مراسم و عدم رعایت حجاب و پوشش مناسب اعلام شد؛ مخالفتی که به نظر می‌رسد نه قابل توجیه است و نه برای منطقه‌ای که دارای سابقه فرهنگی و تمدنی است شایسته است.
اینکه مراسم کومسا چه ماهیتی در گذشته و اینک دارد و اینکه چه میزان می‌توان ریشه این مراسم و زه‌ماوه‌ن پیرشالیار را در قبل از اسلام و یا دوران اسلامی جستجو نمود خود بحثی دیگر است و در هر صورت چیزی از واقعیت وجود چنین مراسمی و جایگاه فرهنگی آن در هورامان نمی‌کاهد؛ حتی اگر بحث مراسم صرفا یک آئین صوفیانه هم باشد اینک از شکل محدود و محلی خارج شده و دارای شهرت ملی و منطقه‌ای گردیده و در شرف جهانی شدن است و جای تاسف است که چنین سرمایه معنوی و فرهنگی که می‌توان به عنوان بخشی از فرهنگ هورمان در جهان معرفی شود چنین دستمایه تصمیمات نسنجیده‌ای شود که عواقب آن تنها به تعطیلی و فراموشی این مراسم و به ضرر فرهنگ مردم هورامان خواهد بود.
حال که پرونده هورامان در سازمان یونسکو در حال بررسی و پیگیری جهت جهانی شدن است و جمعی از دلسوزان و مسئولین در حال پیگیری این موضوع هستند به نظر می‌رسد در کنار معماری، سبک زندگی و فرهنگ مردم هورامان چنین مراسمی دارای اهمیت دوچندان می‌شود حتی اگر در محتویات مستقیم پرونده جهانی شدن هورامان قرار نگیرند اما از لحاظ رزومه قدمت و سوابق تاریخی این سرزمین عنصری تعین‌کننده خواهد بود. از سوی دیگر جهانی‌شدن هورامان موجب روی آوردن روزافزون گردشگران و توریست‌های خارجی خواهند شد که به هورامان سفر خواهند کرد و انقباض فرهنگی و تفکرات بنیادگرایانه در مورد دین و فرهنگ می‌تواند موجب طرد و عدم پذیرش فرهنگ توریسم در منطقه شود و عملا فرایندی معکوس را طی نماید. نفس این حرکت و پذیرش دیگر فرهنگ‌ها و همسان‌سازی با دنیای مدرن در کنار بازآفرینی فرهنگ بومی هورامان و انتقال عناصر سانده آن می‌تواند به جهانی شدن هورامان نه همچون یک پروژه یونسکو بلکه به مثابه توسعه فرهنگی و مشارکت در فرهنگ جهانی کمک نماید و این پروسه نیازمند خوانشی انتقادی از فرهنگ و آداب و رسوم هورامان و توجهی روشنفکرانه به این موضوعات است. خوانش‌های بنیادگرایانه از دین و طرد مولفه‌های تصوف در چند سال اخیر و نگاهی فقهی سنتی به موضوع توسعه مانع و سد خواهد شد که موجب به بن بست کشانیدن منطقه خواهد شد و به نظر می‌رسد اگر صاحبان تریبون‌ها و داعیه‌داران فرهنگ هورامان قرار بر اولویت‌بندی موضوعات و چالش‌های این منطقه تاکید بورزند آنچه اولویت اول دارد توجه به تهدیدات بنیادگرایی و سلفی‌گری و همچنین اعتیاد و بیکاری و فساد اخلاقی است که همچون یک بیماری عمومی تمام کشور و این منطقه را هم در برگرفته است و حجاب و پوشش توریست‌ها در یک روز خاص نمی‌تواند یک دغدغه و اولویتی باشد که منجر به تعطیل نمودن چنین مراسمی و لطمه به این دریچه تازه درآمد مردم منطقه شود.
درآمد حاصل از صنعت توریسم اینک به عنوان یک صنعت پذیرفته شده در توسعه پایدار از سوی بسیاری از کشورها با جدیدت دنبال می‌شود و کشورها و مناطق و ایالت‌های فراوانی در سطح جهان هستند که با پتانسیلی مشابه مراسم کومسا و زه‌ماوه‌ن پیرشالیار هورمان توانسته‌اند سالانه میلیون‌ها دلار درآمد ارزی داشته باشد و تمام اینها در گرو برنامه‌ریزی درازمدت و کارآمد در راه شناساندن این پتانسیل‌ها و ظرفیت‌ها به جهانیان و مهیا نمودن شرایط مادی و معنوی و علی‌الخصو توسعه فرهنگی برای جذب توریست است. بدون شک چنین امری اگر قرار باشد در هورامان دنبال شود با توجه به ویژگی‌های خاص جغرافیایی طبیعی و انسانی، فرهنگی، مناسک و آئین‌ها می‌تواند منطقه را از لحاظ درآمد‌زایی به تنهایی تامین نماید و نیازی به تخریب بیشتر منابع طبیعی، کاهش مناطق حفاظت شده و ساختن سدهای ویرانگر نباشد.
در قدم اول لازم است مردم شهر هورامان به عنوان متولیان اصلی این مراسم یکبار برای همیشه تکلیف خویش را با این مراسم روشن نمایند؛ آیا می‌خواهند چنین مراسمی ضمن حفظ تم و بن مایه اصلی خویش رنگ و بوی جهانی یه خود بگیرد و منشاء خیر و برکت و توسعه منطقه گردد و یا می خواهند همچون یک مراسم محلی به روال سال‌های گذشته و بدون اطلاع و حضور مهمانان و توریست‌های داخلی و خارجی باشد؟ هرچند در یک مقیاس کلی این مراسم بخشی از فرهنگ مردم منطقه هورامان است و تنها به شهر هورامان محدود نمی‌شود اما در هرصورت زحمات و میزبانی و درآمدزایی و نتایج آن متوجه مردم شهر هورامان خواهد بود و حق مسلم آنهاست در این زمینه تصمیم‌گیری کنند اما قرار نیست در هر دوره زمانی جمعی به عنوان تریبوان‌داران و متولیان موقت با اعمال سلیقه شخصی به جای صاحبان اصلی مراسم که مردم شهر هورامان هستند تصمیم بگیرند.
اگر تصمیم مردم بر برگزاری محدود و شکل سنتی و بدون حضور مهمانان و گردشگران باشد که دیگر جای بحثی نمی‌ماند و بحث خاتمه یافته تلقی می‌شود؛ اما اگر قرار است در مسیر جهانی‌شدن هورامان و توسعه منطقه این آئین و مناسک‌ها هم نقش‌آفرینی نمایند به باور من زه‌ماوه‌ن پیرشالیار و مراسم کومسا و دیگر مناسک این منطقه باید تحت سرپرستی یک متولی فرهنگی قرار گیرد و یکبار برای همیشه برای آن تصمیم‌گیری شود و این نهاد یا انجمن و یا تحت هرعنوانی باید با حضور روحانیون دلسوز و فعالان فرهنگی و برنامه‌ریزان رسمی باشد تا بتوانند ضمن پیش‌بینی راه‌های کسب درآمد به معرفی و شناسایی این مراسمات در سطح جهانی کمک نمایند. در راستای رسیدن به چنین وضعیتی و یافتن موقعیت و جایگاه هورامان در سطحی جهانی نیاز است که توسعه فرهنگی در اولویت مسئولین و انجمن‌های مردمی قرار بگیرد تا هورامان به عنوان میزبانی شایسته برای جذب و پذیرش توریست آماده شود و بدون شک توریسم دارای فرهنگ خاص خویش است و انتظار حضور توریست و پذیرش مطلق سلایق شخصی و محلی امری غیرممکن است و ناچارا حضور توریست در هر منطقه موجب تساهل فرهنگی و پذیرش فرهنگ های دیگر و حتی فراموشی بخش های ناکارآمد فرهنگ بومی خواهد شد و این مساله بستگی به توانایی و پتانسیل های فرهنگ بومی و توریست پذیر است که بتواند از خسارت‌های ناشی از توریستی شدن یک منطقه جلوگیری نماید.

افراسیاب جمالی

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...