رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • شنبه ۲۷ بهمن ۱۳۹۷
  • السبت ۱۰ جماد ثاني ۱۴۴۰
  • 2019 Saturday 16 February

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ - ۱۴:۰۶
  • کد خبر : 4014
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : هورامان و ضرورت توسعه فرهنگی
آسیب شناسی عدم برگزاری مراسم کومسا در هورامان

هورامان و ضرورت توسعه فرهنگی

هورامان به مثابه یک منطقه جغرافیایی فرهنگ از زمان تقسیمات سیاسی کشور در میان چندین استان و شهرستان پخش شده است و البته بماند بخشی از آن که در کردستان عراق واقع شده است اما پراکندگی موجود در داخل کشور موجب شده است که در برنامه‌ها و سیاست‌های فرهنگی آن انسجامی دیده نشود. امسال هم […]

هورامان به مثابه یک منطقه جغرافیایی فرهنگ از زمان تقسیمات سیاسی کشور در میان چندین استان و شهرستان پخش شده است و البته بماند بخشی از آن که در کردستان عراق واقع شده است اما پراکندگی موجود در داخل کشور موجب شده است که در برنامه‌ها و سیاست‌های فرهنگی آن انسجامی دیده نشود. امسال هم مراسم کومسا همچون چندسال گذشته به واسطه ناهماهنگی، تنگ‌نظری و تصمیمات سلیقه‌ای جمعی از مسئولین و مردم شهر هورامان برگزار نشد و دقیق این اتفاق زمانی روی داد که خیل وسیعی از گردشگران و توریست‌های خارجی و داخلی برای دیدن این مراسم از روزهای قبل به هورامان آمده بودند و دلیل عدم برگزاری مراسم هم از سوی امام جمعه شهر هورامان و دیگر مسئولین و مخالفان برگزاری مراسم عدم رعایت شئونات اخلاقی و اختلاط زن و مرد در هنگام برگزاری مراسم و عدم رعایت حجاب و پوشش مناسب اعلام شد؛ مخالفتی که به نظر می‌رسد نه قابل توجیه است و نه برای منطقه‌ای که دارای سابقه فرهنگی و تمدنی است شایسته است.
اینکه مراسم کومسا چه ماهیتی در گذشته و اینک دارد و اینکه چه میزان می‌توان ریشه این مراسم و زه‌ماوه‌ن پیرشالیار را در قبل از اسلام و یا دوران اسلامی جستجو نمود خود بحثی دیگر است و در هر صورت چیزی از واقعیت وجود چنین مراسمی و جایگاه فرهنگی آن در هورامان نمی‌کاهد؛ حتی اگر بحث مراسم صرفا یک آئین صوفیانه هم باشد اینک از شکل محدود و محلی خارج شده و دارای شهرت ملی و منطقه‌ای گردیده و در شرف جهانی شدن است و جای تاسف است که چنین سرمایه معنوی و فرهنگی که می‌توان به عنوان بخشی از فرهنگ هورمان در جهان معرفی شود چنین دستمایه تصمیمات نسنجیده‌ای شود که عواقب آن تنها به تعطیلی و فراموشی این مراسم و به ضرر فرهنگ مردم هورامان خواهد بود.
حال که پرونده هورامان در سازمان یونسکو در حال بررسی و پیگیری جهت جهانی شدن است و جمعی از دلسوزان و مسئولین در حال پیگیری این موضوع هستند به نظر می‌رسد در کنار معماری، سبک زندگی و فرهنگ مردم هورامان چنین مراسمی دارای اهمیت دوچندان می‌شود حتی اگر در محتویات مستقیم پرونده جهانی شدن هورامان قرار نگیرند اما از لحاظ رزومه قدمت و سوابق تاریخی این سرزمین عنصری تعین‌کننده خواهد بود. از سوی دیگر جهانی‌شدن هورامان موجب روی آوردن روزافزون گردشگران و توریست‌های خارجی خواهند شد که به هورامان سفر خواهند کرد و انقباض فرهنگی و تفکرات بنیادگرایانه در مورد دین و فرهنگ می‌تواند موجب طرد و عدم پذیرش فرهنگ توریسم در منطقه شود و عملا فرایندی معکوس را طی نماید. نفس این حرکت و پذیرش دیگر فرهنگ‌ها و همسان‌سازی با دنیای مدرن در کنار بازآفرینی فرهنگ بومی هورامان و انتقال عناصر سانده آن می‌تواند به جهانی شدن هورامان نه همچون یک پروژه یونسکو بلکه به مثابه توسعه فرهنگی و مشارکت در فرهنگ جهانی کمک نماید و این پروسه نیازمند خوانشی انتقادی از فرهنگ و آداب و رسوم هورامان و توجهی روشنفکرانه به این موضوعات است. خوانش‌های بنیادگرایانه از دین و طرد مولفه‌های تصوف در چند سال اخیر و نگاهی فقهی سنتی به موضوع توسعه مانع و سد خواهد شد که موجب به بن بست کشانیدن منطقه خواهد شد و به نظر می‌رسد اگر صاحبان تریبون‌ها و داعیه‌داران فرهنگ هورامان قرار بر اولویت‌بندی موضوعات و چالش‌های این منطقه تاکید بورزند آنچه اولویت اول دارد توجه به تهدیدات بنیادگرایی و سلفی‌گری و همچنین اعتیاد و بیکاری و فساد اخلاقی است که همچون یک بیماری عمومی تمام کشور و این منطقه را هم در برگرفته است و حجاب و پوشش توریست‌ها در یک روز خاص نمی‌تواند یک دغدغه و اولویتی باشد که منجر به تعطیل نمودن چنین مراسمی و لطمه به این دریچه تازه درآمد مردم منطقه شود.
درآمد حاصل از صنعت توریسم اینک به عنوان یک صنعت پذیرفته شده در توسعه پایدار از سوی بسیاری از کشورها با جدیدت دنبال می‌شود و کشورها و مناطق و ایالت‌های فراوانی در سطح جهان هستند که با پتانسیلی مشابه مراسم کومسا و زه‌ماوه‌ن پیرشالیار هورمان توانسته‌اند سالانه میلیون‌ها دلار درآمد ارزی داشته باشد و تمام اینها در گرو برنامه‌ریزی درازمدت و کارآمد در راه شناساندن این پتانسیل‌ها و ظرفیت‌ها به جهانیان و مهیا نمودن شرایط مادی و معنوی و علی‌الخصو توسعه فرهنگی برای جذب توریست است. بدون شک چنین امری اگر قرار باشد در هورامان دنبال شود با توجه به ویژگی‌های خاص جغرافیایی طبیعی و انسانی، فرهنگی، مناسک و آئین‌ها می‌تواند منطقه را از لحاظ درآمد‌زایی به تنهایی تامین نماید و نیازی به تخریب بیشتر منابع طبیعی، کاهش مناطق حفاظت شده و ساختن سدهای ویرانگر نباشد.
در قدم اول لازم است مردم شهر هورامان به عنوان متولیان اصلی این مراسم یکبار برای همیشه تکلیف خویش را با این مراسم روشن نمایند؛ آیا می‌خواهند چنین مراسمی ضمن حفظ تم و بن مایه اصلی خویش رنگ و بوی جهانی یه خود بگیرد و منشاء خیر و برکت و توسعه منطقه گردد و یا می خواهند همچون یک مراسم محلی به روال سال‌های گذشته و بدون اطلاع و حضور مهمانان و توریست‌های داخلی و خارجی باشد؟ هرچند در یک مقیاس کلی این مراسم بخشی از فرهنگ مردم منطقه هورامان است و تنها به شهر هورامان محدود نمی‌شود اما در هرصورت زحمات و میزبانی و درآمدزایی و نتایج آن متوجه مردم شهر هورامان خواهد بود و حق مسلم آنهاست در این زمینه تصمیم‌گیری کنند اما قرار نیست در هر دوره زمانی جمعی به عنوان تریبوان‌داران و متولیان موقت با اعمال سلیقه شخصی به جای صاحبان اصلی مراسم که مردم شهر هورامان هستند تصمیم بگیرند.
اگر تصمیم مردم بر برگزاری محدود و شکل سنتی و بدون حضور مهمانان و گردشگران باشد که دیگر جای بحثی نمی‌ماند و بحث خاتمه یافته تلقی می‌شود؛ اما اگر قرار است در مسیر جهانی‌شدن هورامان و توسعه منطقه این آئین و مناسک‌ها هم نقش‌آفرینی نمایند به باور من زه‌ماوه‌ن پیرشالیار و مراسم کومسا و دیگر مناسک این منطقه باید تحت سرپرستی یک متولی فرهنگی قرار گیرد و یکبار برای همیشه برای آن تصمیم‌گیری شود و این نهاد یا انجمن و یا تحت هرعنوانی باید با حضور روحانیون دلسوز و فعالان فرهنگی و برنامه‌ریزان رسمی باشد تا بتوانند ضمن پیش‌بینی راه‌های کسب درآمد به معرفی و شناسایی این مراسمات در سطح جهانی کمک نمایند. در راستای رسیدن به چنین وضعیتی و یافتن موقعیت و جایگاه هورامان در سطحی جهانی نیاز است که توسعه فرهنگی در اولویت مسئولین و انجمن‌های مردمی قرار بگیرد تا هورامان به عنوان میزبانی شایسته برای جذب و پذیرش توریست آماده شود و بدون شک توریسم دارای فرهنگ خاص خویش است و انتظار حضور توریست و پذیرش مطلق سلایق شخصی و محلی امری غیرممکن است و ناچارا حضور توریست در هر منطقه موجب تساهل فرهنگی و پذیرش فرهنگ های دیگر و حتی فراموشی بخش های ناکارآمد فرهنگ بومی خواهد شد و این مساله بستگی به توانایی و پتانسیل های فرهنگ بومی و توریست پذیر است که بتواند از خسارت‌های ناشی از توریستی شدن یک منطقه جلوگیری نماید.

افراسیاب جمالی

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

بیانیه تحریریه روزنامه روژان در واکنش به دروغ‌پردازی برخی کانال‌های مجازی

مغز فندقی‌ها/ قلم مسئول و مصیبت‌های آن

بدواً عرض می‌کنیم ما کسانی که در روژان قلم می‌زنیم با اطمینان، به اتفاق همکارانمان در دیگر نشریات استان آرزو کرده و می‌کنیم که ای کاش فعل و فعالیت مسئولان ما به گونه‌ای بود که رفاه و آسایش و امنیت خاطر را به مردم هدیه می‌کرد و از قِبَل حرف و حرکتشان مملکت بر ریل توسعه می‌چرخید؛ آن وقت ما محررین، توسن قلم را در دشت بلاغت و فصاحت جولان می‌دادیم و با ردیف کردن همة صناعات ادبی در رسا و ثنای مسئولان، مثنوی‌ها می‌سرودیم و به نشانه شکرگزاری، دست نیاز به سوی پروردگار دراز می‌کردیم که خدایا این سروران را از سر ما دریغ مدار که سروریشان باعث سرفرازی ما شده است؛ اما چه کنیم که چنین نیست؛ ما هم بنا به وظیفه دینی و اخلاقی و حرفه‌ای خود مجبوریم آلام مردم را بازگو و به سمع و نظر مردم برسانیم شاید دستی از آستین همت به در آید و تیمارگری بنشیند. ما کی هستیم که چنین حقی داریم؛ فعالان عرصه رسانه‌‌‌های جمعی که رکن چهارم دموکراسی‌اش می‌نامند و برقراری نظم و نسق، مستلزم وجود و فعالیت مثبت ماست؛ مائی که از قواعد و قوانین بهره می‌گیریم و در پی هدایت امور در بستر بهبود به نام مردم و از سوی مردم می‌گوئیم و می‌نویسیم. در واقع ما آئینه تمام‌قد رفتارهای مسئولان هستیم؛ اگر خوبند خوب نشان می‌دهیم و اگر بدند بد. نه در خفا، که به صراحت می‌گوییم: از آنجا که در شرایط فعلی شرایط سختی بر جامعه حاکم است لذا ما مجبور به بیان حقایقی می‌شویم که ممکن است برای حضرات مسئولان تلخ و گزنده باشد لذا توقع اخم و تخم، خط و نشان کشیدن و... هم هست که دیده و شنیده‌ایم اما ایفای مسئولیت، بالاتر از همه خطرات است، چه ما به ارزش قلم و تراوشاتش نیک آشنائیم و می‌دانیم که خدای منان به آن سوگند خورده است؛ «ن والقم و ما یسطرون». در چنین حالتی کسی نباید از ما توقع واژگون‌کاری و باژگون‌گوئی داشته باشد؛ اگر خواهان تعریف و تمجید هستید بفرمائید؛ مسئولیت و اختیار دارید به مردم خدمت کنید تا مشمول عنایت شوید و گرنه ما معذوریم. نویسندگان و دست‌اندرکاران این نشریه به شهادت صفحه‌های روژان در تمام سال‌های عمر، همیشه فریادگر مردم و مصالح و منافعشان بوده‌اند؛ به ناحق سیاه را سفید و سفید را سیاه نکرده‌اند و در بستر این سیر، فشار را هم تحمّل نموده‌اند. در این میان گاهاً اظهار نظرهائی در مورد روژان ابراز می‌شود که جای تاسف است؛ جدیداً در منبعی نه چندان شناخته شده برای مردم، انگ و رنگی به روژان زده‌اند که گویا ارگان سپاه است و با استفاده از رانت، 85 تن کاغذ از دولت گرفته است!! در باره این انگ‌نامه که ظاهرا به بهانه تجلیل مدیرکل ارشاد اسلامی از روژان به بیرون تراوش پیدا کرده است باید گفت عجبا از این استدلال، استخراج و استنتاج؟ بازدید مدیرکل ارشاد کردستان و اهدای لوح تقدیر، امری مرسوم است و هرازچند‌گاهی صورت می‌گیرد و تمام دفاتر نشریات ...