رفتن به بالا

هفته‌نامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷
  • الأحد ۵ رمضان ۱۴۳۹
  • 2018 Sunday 20 May

  • هفته‌نامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ - ۱۴:۰۶
  • کد خبر : 4014
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : هورامان و ضرورت توسعه فرهنگی
آسیب شناسی عدم برگزاری مراسم کومسا در هورامان

هورامان و ضرورت توسعه فرهنگی

هورامان به مثابه یک منطقه جغرافیایی فرهنگ از زمان تقسیمات سیاسی کشور در میان چندین استان و شهرستان پخش شده است و البته بماند بخشی از آن که در کردستان عراق واقع شده است اما پراکندگی موجود در داخل کشور موجب شده است که در برنامه‌ها و سیاست‌های فرهنگی آن انسجامی دیده نشود. امسال هم […]

هورامان به مثابه یک منطقه جغرافیایی فرهنگ از زمان تقسیمات سیاسی کشور در میان چندین استان و شهرستان پخش شده است و البته بماند بخشی از آن که در کردستان عراق واقع شده است اما پراکندگی موجود در داخل کشور موجب شده است که در برنامه‌ها و سیاست‌های فرهنگی آن انسجامی دیده نشود. امسال هم مراسم کومسا همچون چندسال گذشته به واسطه ناهماهنگی، تنگ‌نظری و تصمیمات سلیقه‌ای جمعی از مسئولین و مردم شهر هورامان برگزار نشد و دقیق این اتفاق زمانی روی داد که خیل وسیعی از گردشگران و توریست‌های خارجی و داخلی برای دیدن این مراسم از روزهای قبل به هورامان آمده بودند و دلیل عدم برگزاری مراسم هم از سوی امام جمعه شهر هورامان و دیگر مسئولین و مخالفان برگزاری مراسم عدم رعایت شئونات اخلاقی و اختلاط زن و مرد در هنگام برگزاری مراسم و عدم رعایت حجاب و پوشش مناسب اعلام شد؛ مخالفتی که به نظر می‌رسد نه قابل توجیه است و نه برای منطقه‌ای که دارای سابقه فرهنگی و تمدنی است شایسته است.
اینکه مراسم کومسا چه ماهیتی در گذشته و اینک دارد و اینکه چه میزان می‌توان ریشه این مراسم و زه‌ماوه‌ن پیرشالیار را در قبل از اسلام و یا دوران اسلامی جستجو نمود خود بحثی دیگر است و در هر صورت چیزی از واقعیت وجود چنین مراسمی و جایگاه فرهنگی آن در هورامان نمی‌کاهد؛ حتی اگر بحث مراسم صرفا یک آئین صوفیانه هم باشد اینک از شکل محدود و محلی خارج شده و دارای شهرت ملی و منطقه‌ای گردیده و در شرف جهانی شدن است و جای تاسف است که چنین سرمایه معنوی و فرهنگی که می‌توان به عنوان بخشی از فرهنگ هورمان در جهان معرفی شود چنین دستمایه تصمیمات نسنجیده‌ای شود که عواقب آن تنها به تعطیلی و فراموشی این مراسم و به ضرر فرهنگ مردم هورامان خواهد بود.
حال که پرونده هورامان در سازمان یونسکو در حال بررسی و پیگیری جهت جهانی شدن است و جمعی از دلسوزان و مسئولین در حال پیگیری این موضوع هستند به نظر می‌رسد در کنار معماری، سبک زندگی و فرهنگ مردم هورامان چنین مراسمی دارای اهمیت دوچندان می‌شود حتی اگر در محتویات مستقیم پرونده جهانی شدن هورامان قرار نگیرند اما از لحاظ رزومه قدمت و سوابق تاریخی این سرزمین عنصری تعین‌کننده خواهد بود. از سوی دیگر جهانی‌شدن هورامان موجب روی آوردن روزافزون گردشگران و توریست‌های خارجی خواهند شد که به هورامان سفر خواهند کرد و انقباض فرهنگی و تفکرات بنیادگرایانه در مورد دین و فرهنگ می‌تواند موجب طرد و عدم پذیرش فرهنگ توریسم در منطقه شود و عملا فرایندی معکوس را طی نماید. نفس این حرکت و پذیرش دیگر فرهنگ‌ها و همسان‌سازی با دنیای مدرن در کنار بازآفرینی فرهنگ بومی هورامان و انتقال عناصر سانده آن می‌تواند به جهانی شدن هورامان نه همچون یک پروژه یونسکو بلکه به مثابه توسعه فرهنگی و مشارکت در فرهنگ جهانی کمک نماید و این پروسه نیازمند خوانشی انتقادی از فرهنگ و آداب و رسوم هورامان و توجهی روشنفکرانه به این موضوعات است. خوانش‌های بنیادگرایانه از دین و طرد مولفه‌های تصوف در چند سال اخیر و نگاهی فقهی سنتی به موضوع توسعه مانع و سد خواهد شد که موجب به بن بست کشانیدن منطقه خواهد شد و به نظر می‌رسد اگر صاحبان تریبون‌ها و داعیه‌داران فرهنگ هورامان قرار بر اولویت‌بندی موضوعات و چالش‌های این منطقه تاکید بورزند آنچه اولویت اول دارد توجه به تهدیدات بنیادگرایی و سلفی‌گری و همچنین اعتیاد و بیکاری و فساد اخلاقی است که همچون یک بیماری عمومی تمام کشور و این منطقه را هم در برگرفته است و حجاب و پوشش توریست‌ها در یک روز خاص نمی‌تواند یک دغدغه و اولویتی باشد که منجر به تعطیل نمودن چنین مراسمی و لطمه به این دریچه تازه درآمد مردم منطقه شود.
درآمد حاصل از صنعت توریسم اینک به عنوان یک صنعت پذیرفته شده در توسعه پایدار از سوی بسیاری از کشورها با جدیدت دنبال می‌شود و کشورها و مناطق و ایالت‌های فراوانی در سطح جهان هستند که با پتانسیلی مشابه مراسم کومسا و زه‌ماوه‌ن پیرشالیار هورمان توانسته‌اند سالانه میلیون‌ها دلار درآمد ارزی داشته باشد و تمام اینها در گرو برنامه‌ریزی درازمدت و کارآمد در راه شناساندن این پتانسیل‌ها و ظرفیت‌ها به جهانیان و مهیا نمودن شرایط مادی و معنوی و علی‌الخصو توسعه فرهنگی برای جذب توریست است. بدون شک چنین امری اگر قرار باشد در هورامان دنبال شود با توجه به ویژگی‌های خاص جغرافیایی طبیعی و انسانی، فرهنگی، مناسک و آئین‌ها می‌تواند منطقه را از لحاظ درآمد‌زایی به تنهایی تامین نماید و نیازی به تخریب بیشتر منابع طبیعی، کاهش مناطق حفاظت شده و ساختن سدهای ویرانگر نباشد.
در قدم اول لازم است مردم شهر هورامان به عنوان متولیان اصلی این مراسم یکبار برای همیشه تکلیف خویش را با این مراسم روشن نمایند؛ آیا می‌خواهند چنین مراسمی ضمن حفظ تم و بن مایه اصلی خویش رنگ و بوی جهانی یه خود بگیرد و منشاء خیر و برکت و توسعه منطقه گردد و یا می خواهند همچون یک مراسم محلی به روال سال‌های گذشته و بدون اطلاع و حضور مهمانان و توریست‌های داخلی و خارجی باشد؟ هرچند در یک مقیاس کلی این مراسم بخشی از فرهنگ مردم منطقه هورامان است و تنها به شهر هورامان محدود نمی‌شود اما در هرصورت زحمات و میزبانی و درآمدزایی و نتایج آن متوجه مردم شهر هورامان خواهد بود و حق مسلم آنهاست در این زمینه تصمیم‌گیری کنند اما قرار نیست در هر دوره زمانی جمعی به عنوان تریبوان‌داران و متولیان موقت با اعمال سلیقه شخصی به جای صاحبان اصلی مراسم که مردم شهر هورامان هستند تصمیم بگیرند.
اگر تصمیم مردم بر برگزاری محدود و شکل سنتی و بدون حضور مهمانان و گردشگران باشد که دیگر جای بحثی نمی‌ماند و بحث خاتمه یافته تلقی می‌شود؛ اما اگر قرار است در مسیر جهانی‌شدن هورامان و توسعه منطقه این آئین و مناسک‌ها هم نقش‌آفرینی نمایند به باور من زه‌ماوه‌ن پیرشالیار و مراسم کومسا و دیگر مناسک این منطقه باید تحت سرپرستی یک متولی فرهنگی قرار گیرد و یکبار برای همیشه برای آن تصمیم‌گیری شود و این نهاد یا انجمن و یا تحت هرعنوانی باید با حضور روحانیون دلسوز و فعالان فرهنگی و برنامه‌ریزان رسمی باشد تا بتوانند ضمن پیش‌بینی راه‌های کسب درآمد به معرفی و شناسایی این مراسمات در سطح جهانی کمک نمایند. در راستای رسیدن به چنین وضعیتی و یافتن موقعیت و جایگاه هورامان در سطحی جهانی نیاز است که توسعه فرهنگی در اولویت مسئولین و انجمن‌های مردمی قرار بگیرد تا هورامان به عنوان میزبانی شایسته برای جذب و پذیرش توریست آماده شود و بدون شک توریسم دارای فرهنگ خاص خویش است و انتظار حضور توریست و پذیرش مطلق سلایق شخصی و محلی امری غیرممکن است و ناچارا حضور توریست در هر منطقه موجب تساهل فرهنگی و پذیرش فرهنگ های دیگر و حتی فراموشی بخش های ناکارآمد فرهنگ بومی خواهد شد و این مساله بستگی به توانایی و پتانسیل های فرهنگ بومی و توریست پذیر است که بتواند از خسارت‌های ناشی از توریستی شدن یک منطقه جلوگیری نماید.

افراسیاب جمالی

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

روژان؛ روزنامه‌ای برای مردم

ضرورت وجود روزنامه در کردستان و اینکه چرا باید استان ما از وجود یک نشریه روزانه محروم بماند همواره دغدغه اینجانب در سال‌های گذشته بود؛ محرومیتی که حداقل برای اهالی فرهنگ و به خصوص رسانه دردآور می‌نمود؛ آن هم مردمانی که بر پیشانی آنان فرهنگ می‌درخشد و سابقه روزنامه‌داری را بیش از دیگران دارند. جدا از پیشینه فرهنگی این استان و نقش مطبوعات در بالابردن سطح آگاهي‌های مردم و فرهنگ عمومي نسبت به مسائل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی كه در جامعه صورت مي‌گيرد و اینکه رسانه‌ها سهم مهمي در اطلاع‌رساني مردم خواهند داشت، استان کردستان به دلیل برخورداری از پتانسیل تجارت، بازارهای مرزی و کشاورزی از دیرباز به لحاظ اقتصادی هم یکی از استان‌های مورد توجه دولتمردان و سرمایه‌گذاران بوده است. نخبگان فرهنگی ما نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ فرهنگ و هویت ایرانی اسلامی و احیای مرجعیت علمی کشور داشته‌اند و بی‌جهت نیست که رهبر معظم انقلاب آن را استان فرهنگی نامیدند. امروز اما پس از سال‌ها انتشار هفتگی، با کمک و یاری دوستان گرانمایه‌مان در تحریریه، انتشار اولین شماره روزنامه را با شما مردم و خوانندگان خوبمان جشن می‌گیریم و بعد از الطاف الهی، تنها امیدمان را به خوانندگان عزیزی که ما را در این راه یاری خواهند کرد، می‌بندیم. «روژان» روزنامه‌ای است مردمی و برای مردم کردستان و همه کسانی که در این استان وقت خود را برای توسعه و آبادانی کشور وقف کرده‌اند. دست همه شما را برای کمک به بهبود و پیشرفت فعالیتمان در این راه به گرمی می‌فشاریم. در نخستین شماره انتشار روژان، دوست و استاد ارجمندم جناب آقای ناصر کانی‌سانانی مقاله‌ای نوشتند و در آن به نگارنده تذکر دادند که این راه صعب و دشوار را بارها تجربه کرده‌ای و انتشار نشریه آنهم در کردستان کار مجنونان و عاشقان است! امروز بعد از انتشار 180 شماره در سخت‌ترین دوره از نظر اقتصادی می‌توانم با افتخار بگویم استاد عزیز؛ در این آزمون سخت خوشبختانه سرافراز بیرون آمدیم و ثابت کردیم که مجنون نیستیم اما عاشق چرا. البته این موفقیت حاصل نمی‌شد مگر با پشتوانه معنوی و استفاده از تجارب ایشان و اندیشه‌ی اندیشه‌ورزانی چون کاک عماد کریمیان، دکتر افراسیاب جمالی، دکتر بهروز خیریه، آقایان عباد زینبی، حسین اندان، ناصر نجفی، هژیر الله‌مرادی، آرش علیمرادی، یحیی صمدی، امید باتو، صدیق مینایی، عطا امانی، کاک احمد یاسینی (پشکو)، سرکار خانم آسو حسینی و بسیاری دیگر از همراهان که در طول پنج سال گذشته تلخی‌ها و شیرینی‌های وقایع روز جامعه را با زبان یادداشت و خبر با شما درمیان گذاشتند و نیز حمایت مخاطبینی که تذکرات و انتقاداتشان چون شهد، تلخکامی‌های حاصل از لجن‌پراکنی تاریک‌اندیشان را بر کام ما شیرین کرد و راه را برای ادامه مسیر ممکن و عزم ما را برای همپیمانی با مردم مصمم‌تر ساخت؛ اگر نبود تشویق‌ها و حمایت‌های مردم، قطعا ادامه مسیر برایمان امکان‌پذیر نبود. خرسندیم که در این مدت، هرگز به تندی سخن نگفتیم مگر مستدل و ابزار هیچ جریان و گروه سیاسی و دولتی نشدیم مگر گروه‌های ان.جی.او که خود را بخشی از ...