رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • دوشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۷
  • الإثنين ۱۱ صفر ۱۴۴۰
  • 2018 Monday 22 October

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • دوشنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۷ - ۱۳:۵۳
  • کد خبر : 4213
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : طلای سیاه؛ بلای جان کُردها
کردستان جولانگاه نفتکش‌های عراقی

طلای سیاه؛ بلای جان کُردها

با کشف نفت در کرکوک و آغاز استخراج آن از چاه‌های نفت این شهر در سال ۱۹۳۰، بلایی خانمانسوز به جان کردها افتاد. صدام حسین رییس جمهور معدوم عراق، با هدف تعریب کرکوک و تغییر بافت جمعیتی این شهر، در سلسله عملیات‌هایی به نام «انفال»، ده‌ها هزار نفر از ساکنان کرد این شهر و سایر […]

با کشف نفت در کرکوک و آغاز استخراج آن از چاه‌های نفت این شهر در سال ۱۹۳۰، بلایی خانمانسوز به جان کردها افتاد.
صدام حسین رییس جمهور معدوم عراق، با هدف تعریب کرکوک و تغییر بافت جمعیتی این شهر، در سلسله عملیات‌هایی به نام «انفال»، ده‌ها هزار نفر از ساکنان کرد این شهر و سایر مناطق کردنشین عراق را زنده به گور و یا به بخش‌های جنوبی عراق تبعید کرد و خانوارهای عرب بادیه‌نشین را در خانه‌های آنان اسکان داد و بیشتر املاک کردها در کرکوک به تصرف اعراب درآمد.
حکومت صدام حسین سیاست‌ سرکوب و ایجاد رعب و وحشت به منظور فراری دادن کردها از کرکوک را سرلوحه کار خود قرار داد. بر اساس قانونی نانوشته، کردها می‌توانستند املاک خود را بفروشند اما عملا حق خرید هیچ گونه ملکی را نداشتند. عدم بکارگیری جوانان کرد در بخش صنعت و ادارات و سازمان‌های دولتی، افزایش روزافزون خشونت سازمان یافته‌ی حکومتی ، هتک حرمت، بازداشت، قتل عام، تبعید، تعریب و … کرکوک را به جهنمی برای ساکنان کرد این شهر نفت خیز تبدیل کرد و مهاجرت ناخواسته‌، نسل کشی و تبعید کردهای کرکوک به جنوب عراق، باعث تغییر چشمگیر بافت جمعیت این شهر شد.
با سرنگونی رژیم صدام از سوی آمریکا و متحدانش در سال ۲۰۰۳، زمینه برای بازگشت آوارگان کرکوک فراهم شد. کردهای تبعیدی به امید تملک مجدد خانه و املاک غصب شده‌ خود به کرکوک بازگشتند. اما به دلیل اینکه سند املاک آنان از سوی حکومت بعث، به نام اعراب زده شده بود و به دلیل خلا قانونی موجود، موفق به این کار نشدند و اعراب مهاجر، به دلیل داشتن سند قانونی، در املاک غصب شده‌ی کردها باقی ماندند و تعداد زیادی از کردهای آواره در شهر خودشان مجبور به اسکان در گوشه خیابان‌ها، پارک‌ها و استادیوم‌های ورزشی شدند.
سال ۲۰۰۳ نمایندگان اولین دوره مجلس عراق پس از صدام، به منظور تسهیل بازگشت آوارگان و جبران ضرر و زیان‌های آنان یک ماده‌ قانونی موسوم به ماده ۱۴۰ را به تصویب رساندند . ماده ۱۴۰ از ماده ۵۸ قانون اساسی موقت عراق برگرفته شده و جهت رفع تبعیض و ظلم‌های رژیم بعث، در قانون اساسی موقت عراق در سه بند تدوین شد. طبق بند اول این ماده مقرر شد که دولت انتقالی، از طریق هیأت حل اختلافات ملکی باید در اسرع وقت جهت رفع ظلم انجام گرفته از سوی رژیم سابق نسبت به اکراد و شیعیان اقدام نماید. در این بند بازگرداندن املاک، پرداخت غرامت، ایجاد فرصت‌های شغلی و حق اظهار هویت ملی و نژادی آزادانه برای ساکنان اولیه در نظر گرفته شده است.
بند دوم این ماده به بازگرداندن مرزهای اداری استان‌های عراق، به سال های قبل از روی کار آمدن رژیم بعث در سال ۱۹۶۸ اشاره دارد. در بند سوم حل و فصل نهایی اراضی مورد اختلاف، از جمله کرکوک، اجرای بند دوم تا زمان تکمیل برنامه‌های فوق و انجام سرشماری شفاف بنا به خواست ساکنان منطقه تعیین شده است.
هرچند تصویب ماده ۱۴۰ نقطه عطفی در تاریخ عراق بود اما عملا هیچ گاه این ماده و مفاد آن ازسوی حکومت مرکزی عراق اجرایی نشده است. و اینک پس از گذشت ۱۵ سال از سقوط رژیم بعث، داستان درد و رنج کردهای کرکوک همچنان ادامه دارد.
در تاریخ ۱۵ اکتبر ۲۰۱۷، نیروهای بسیج مردمی موسوم به «حشدالشعبی» و پلیس فدرال عراق با همکاری و هماهنگی برخی کشورهای منطقه‌ای، به کرکوک که به دنبال حمله داعش و فرار نیروهای ارتش و پلیس عراق در کنترل نیروهای پیشمرگ قرار داشت، حمله کرده و پس از ۲ روز درگیری‌های پراکنده، شهر را تصرف کردند.
این حمله به دنبال برگزاری همه‌پرسی استقلال کردستان عراق انجام شد که طی آن اکثریت قریب به اتفاق رأی‌دهندگان از تبدیل اقلیم کردستان به یک دولت مستقل حمایت کردند. حکومت عراق این رفراندوم را نامشروع دانست. پس از تصرف کرکوک از سوی حشدالشعبی و ارتش عراق، دولت مرکزی عراق دکتر «نجم‌الدین کریم» استاندار کرد منختب شورای کرکوک را عزل و فردی عرب به نام «راکان سعید» را به جای وی منصوب کردند. چند روز پس از کنترل کرکوک توسط حکومت عراق، «جبار اللعیبی» وزیر نفت عراق در بغداد به خبرنگاران گفت که به زودی کار انتقال و فروش نفت کرکوک به میزان ۶۰ هزار بشکه در روز به ایران آغاز خواهد شد.
اینک پس از گذشت ۸۸ سال از آغاز استخراج نفت کرکوک، با توافق ایران و عراق روزانه بیش از ۶۰ هزار بشکه نفت تولید شده در میادین نفت از این شهر، با کامیون به پالایشگاه کرمانشاه ارسال و با نفت ایران که به جنوب عراق تحویل داده خواهد شد، سواپ می‌کنند.
روزانه صدها کامیون نفتکش عراقی وارد جاده‌های باریک و غیراستاندارد استان کردستان می‌شوند و چه فاجعه‌های، مادی، انسانی و محیط زیستی‌ای که به بار نمی‌آورند. نفتکش‌های عراقی جاده‌های کردستان را تبدیل به جاده‌های مرگ کرده‌اند و خدا می‌داند که عبور و مرور در جاده‌های مرگ چقدر خطرناک و دلهره‌آور است.
آخرین فاجعه‌ی نفتکش‌ها در کردستان، ساعت ۲۴ روز ۱۹ تیر سال جاری رقم خورد که طی آن ۱۰ سرنشین اتوبوس سنندج- تهران به همراه راننده کامیون، زنده زنده در آتش سوختندو شدت سوختگی به حدی بود که تشخیص هویت اجساد با آزمایش دی ان ای ممکن بود. فاجعه دردناکی که دل هر انسان آزاده‌ای را به درد آورد . «سارا آئینه» دانش‌آموز دبیرستان تیزهوشان سنندج به همراه مادر و برادر خردسالش در میان کشته‌شدگان بودند. چند تن از مسافران اتوبوس جهنمی، از جوانان بیکار سنندجی بودند که به دلیل فقر مالی و نبود کار در کردستان به قصد کارگری عازم تهران بودند.
به راستی از تجارت پرسود نفت، تنها سهم مردم کردستان مرگ است. در مقابل این تجارت مرگبار، چقدر جان انسان ارزان است و چه قدر آسان و ارزان می‌میریم. و این سرنوشت دردناک مردمان مظلوم سرزمین من است…
سخنم را با ترجمه شعری از “نشاط حمدان” شاعر عرب به پایان می‌رسانم که وصف حال این روزهای ماست:
ما مردمان خاور میانه‌ایم…
بعضی‌هایمان در جنگ کشته می شویم،
بعضی در زندان…
بعضی‌هایمان در جاده می‌میریم،
بعضی در دریا،
حتی بلندترین کوه‌ها هم…
انتقام تنهایی‌شان را از ما می‌گیرند، چرا که ما شغل‌مان “مُردن” است…

عماد کریمیان

دبیر بخش کوردی روزنامه روژان

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...