رفتن به بالا

روزنامه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی رۆژان

تعداد اخبار امروز : 0 خبر


  • یکشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۷
  • الأحد ۱۰ صفر ۱۴۴۰
  • 2018 Sunday 21 October

  • روزنامه روژان

    صاحب امتیاز و مدیر مسوول: سلیمان الله‌مرادی

    ..............................................................

    نشانی: سنندج - میدان آزادی - انتهای کوچه سجادی (کوچه رزان) - پلاک ۱۱۵

    کد پستی: ۳۳۹۵۳-۶۶۱۳۷

    ..............................................................

    تلفن: ۳۳۲۳۸۵۴۵-۰۸۷

    ای‌میل: info@rojanpress.com

    کانال تلگرام: rojanpress@


اوقات شرعی

  • دوشنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۷ - ۱۳:۲۲
  • کد خبر : 4341
  • هفته‌نامه روژان
  • چاپ خبر : «کمندی» سرقافله نازک‌خیالان ایل  قالقالی

کوچیان کرد ها ها تۆزیان دیاره هاوار من جێمام له‌م شوێن هه‌واره هه‌تا که‌ی نوستن هه‌ڵسه دره‌نگه به نووکی قه‌ڵه‌م بۆ ئیل بجه‌نگه ****** گه‌ر خوینده‌وار بی قه‌ت ژێر ناکه‌وی له ئاست بێگانه سه‌ر دا نانه‌وی گه‌ل به زانست و به خوینده‌واری به‌رز ده‌کاته‌وه ئاڵای رزگاری ****** پشت ئه‌ستوورین به پیاوه‌تی گه‌وره کانمان به لێهاتوویی […]

کوچیان کرد ها ها تۆزیان دیاره
هاوار من جێمام له‌م شوێن هه‌واره
هه‌تا که‌ی نوستن هه‌ڵسه دره‌نگه به نووکی قه‌ڵه‌م بۆ ئیل بجه‌نگه
******
گه‌ر خوینده‌وار بی قه‌ت ژێر ناکه‌وی له ئاست بێگانه سه‌ر دا نانه‌وی
گه‌ل به زانست و به خوینده‌واری به‌رز ده‌کاته‌وه ئاڵای رزگاری
******
پشت ئه‌ستوورین به پیاوه‌تی گه‌وره کانمان
به لێهاتوویی لاوه‌کانمان
به شه رم وحه‌یای دایک وخویشکه‌کانمان
به شکۆی به‌رزی سه‌خاوه‌ت و لێهاتوویی رابردوومان
اشاره: تاریخىنویسان بیگانه القاء میىکنند که کردها بویی از تمدن نبرده‌اند و بهتر این است که هویت خود رافراموش و در سایر تمدنىها تحلیل روند! به همین خاطر گاهی شهروند درجه دوم وغیر خودی به شمار می‌رویم. اما از سوی دیگر بزرگان و مفاخر ما را به خود منسوب می‌نمایند. کوچ اجباری صدها هزار کرد به ویژه عشایر منطقه سارال در زمان سلاطین صفوی، افشار، قاجار و پهلوی، سلب مالکیت، متفرق کردن هسته‌های پرجمعیت انسانی، نخبه‌کشی، کاشتن تخم نفاق، به راه انداختن جنگ‌های محلی و قبیله‌ای، در جهل و بی‌خبر نگه‌داشتن توده‌های مردم، شرکت ندادن آنان در اداره امور محلی خود، تبعید، شکنجه و کشتار و… تنها نمونه‌هایی از ظلم تاریخی به کردهاست. پس بر ماست با مطالعه تاریخ، جایگاه این ملت رادر میان ملل و اقوام دیگر باز شناسیم.
در گذر زمان و در بررسی تاریخ این ملت در می‌یابیم که کردها نیز همانند سایر ملل منطقه در مراحل مختلف تاریخ به عنوان یک ملت تمام‌عیار در صحنه‌های اجتماعی، سیاسی، علمی و فرهنگی حضور داشته و تمدن‌ساز بوده است. وجود دهها و بلکه صدها شاعر، ادیب، نویسنده، مترجم و هنرمند که برخی از آنها آوازه جهانی دارند و آثارشان زینت‌بخش گنجینه‌های علمی و فرهنگی جهان است گواهی بر این ادعاست که کردها با فرهنگ و ادبشان و چهره‌های ماندگارشان در خدمت به شعر و ادبیات، همواره بر پیشانی تاریخ درخشیده‌اند که استاد عباس کمندی نمونه بارز آن است.
در عمل به وعده‌ای که پیشتر به خوانندگان روزنامه روژان دادیم اینک به معرفی یکی دیگر از ستارگان آسمان فرهنگ و ادب کردستان از ایل قالقالی می‌پردازیم؛ هنرمندی که به سبب تسلط همزمان بر دنیای شعر، موسیقی، نقاشی، مجسمه‌سازی و نویسندگی به مرد هفت اقلیم هنر شناخته شده است؛ «استاد عباس کمندی»
استاد عباس کمندی در سال ۱۳۳۱ه.ش در سنندج به دنیا آمد. وی فرزند علی اصالتا اهل روستای گلانه از توابع بخش سارال است. وی شاعر- نمایشنامه‌نویس- تاریخ نگار و مجسمه ساز بود و درسال ۱۳۴۹ در حالی که ۱۸ سال سن داشت در مسابقه داستان‌نویسی رادیو سنندج شرکت کرد و با ارئه داستان (حه‌مه و کالی) رتبه نخست را کسب کرد و همین امر پای وی را به صدا و سیما کشاند.
در سال ۱۳۵۰ پس از شرکت در یک شب شعر؛ مسئولیت ترانه‌سرای خانه فرهنگ و هنر به ایشان سپرده شد که تا سال ۳۵۶ا ستمرار داشت.
آثارقلمی استاد کمندی:
زهر افعی- سارال- هه وارگه‌ی هاوار- کوچه باغ گل یاس- حماسه سنجرخان– پس‌کوچه‌های سنندج که توسط انتشارات علمی کالج سنندج با همت دلسوز فرهنگی کاک کیومرث کرباسی در یک مجموعه به چاپ رسیده و زینت‌بخش کتابخانه‌ها و مراکز علمی و آموزشگاهی است. علاوه بر آن تصحیح دیوان میرزا شفیع کلیایی- سید علی اصغر کردستانی– اورامان و ورزش‌های باستانی کردستان از آثار این هنرمند شهیر است.
آهنگ‌های گلاویژ- پرشنگ- اورامان- کیژی کورد- کوره گلواخی و… از آثار موسیقی ماندگار اوست. علاوه بر تبحر در موسیقی آنهم از نظر علمی و حتی اجرای آن، در فیلمنامه‌نویسی هم دست بالایی داشت؛ چنانچه فیلم‌نامه‌های: اسب- یک سبد علف- پرواز در قفس- ارثیه مامه رحیم- عضو جدید اوپک-نبرد در رمادیه- کوچه سرخ- کاروان‌سرا-وکیل اول- قلم و شیطان و پهلوان‌نامه از آثار این هنرمند نازک‌خیال از ایل قالقالی است.
استاد عباس کمندی در دنیای موسیقی نامی آشناست و اغلب مردم ایران‌زمین از صدای دلنشین او بهره‌مند شده‌اند. اصولا کردستان مهد تمدن موسیقی جهان است.
گزنفون تاریخ‌نویس یونانی می‌نویسد: بعد از حمله یونان به ایران و شکست کورش هخامنشی از یونانی‌ها، هنگامی که لشکر یونان قصد بازگشت از کردستان را داشت، کردها با خواندن نغمه‌ها و سرودهای دسته‌جمعی؛ یونانی‌ها را مورد حمله قرار دادند. همچنین در ویژه‌نامه موسیقایی”فاسکه‌که “که در فرانسه منتشر می‌شود آمده که ایران قدیم و سرزمین “میسویوتامپا” یعنی جایگاهی که کردها اکنون در آن سکونت دارند، قدیمی‌ترین مهد موسیقی جهان بوده است. به نوشته این نشریه، تمام ملودی‌های ایرانی در اینجا منظور ایرانی بودن ملودی‌ها یعنی جایی که فرهنگ آریایی در آنجا حضورداشته، نه مرز جغرافیایی و سیاسی ایران کنونی. و این در جهان بی‌همتا و بی‌نظیر است. قوم کرد به عنوان یکی از قدیمی‌ترین اقوام آریایی به علت بهره بردن از فرهنگ غنی ایرانی، دارای اصیل‌ترین موسیقی و ملودی‌های جاودان و بزرگ است. برای دست‌یابی به غنای موسیقی کردی باید از زرتشت و فرقه اهل حق شروع کرد. کردستان با سابقه دیرینه حماسی و عرفانی‌اش، با صفا و سادگی عاطفی و طبیعت بکر و دست‌نخورده‌اش از روزگاران کهن تا به امروز همواره پرورش‌دهنده شاعران و ادیبان و موسیقی‌دانان و عالمان متبحر بزرگ بوده است. موسیقی در کردستان دارای شیوه‌ها و آوازهای مختلف است که می‌توان به: بیت و بالوره- سوز و مقام- سیاه‌چمانه– هوره-حیران- لاووک و چمری اشاره کرد.
این استاد فرزانه در حالی رخ در نقاب خاک کشید که سخت نیازمندش بودیم و از دانش و معرفتش بهره می‌جستیم؛ اما دست روزگار بس بی امان است و فرصت نمی‌دهد.
قه‌ت نه‌بوو جارێ گه‌ردشی ده‌وران
چه‌رخی هه‌ڵسورێ و نه‌بین سه‌ر‌گه‌ردان
وی در سال ۱۳۹۳ تاریخ اول خرداد روز پنج‌شنبه به سوی کوی دوست پرواز کرد و با استقبال کم‌نظیر مردم سنندج پس از ادای نماز میت در مسجد ملاویسی سنندج در قطعه هنرمندان بهشت محمدی آرام گرفت.

کامل(خالد) گلباغی

اخبار مرتبط

نظرات

یادداشت روژان

نگاهی به سوانح دلخراش جاده‌ای در راه‌های استان کردستان

گوش‌هایی که نمی‌شنوند و چشم‌هایی که نمی‌بینند

بامداد سەشنبه ۲۰ تیر درحالیکه غالب مردم براساس نظم و گردش شبانەروز در بستر خواب بودند جمعیتی از شهر سنندج، به اقتضای نیاز و کار ضروری عزم سفر کردند تا در این گردش روزگار به نیازهای خود پاسخ دهند اما انگار مقدر چنین بود که به مقصد نرسند و در همان ابتدای سفر راهی دیار باقی شوند. حادثه دلخراشی که به سبب ارتباطات پیشرفته و شبکەهای اجتماعی خواب را در همان نیمەهای شب از چشم هموطنان ربود و به خبر اول خبرگزاری‌های ایران تبدیل شد، به گونەای که سه روز عزای عمومی اعلام شد و مقامات کشور از رئیس جمهور و رئیس مجلس گرفته تا بسیاری از وزرا و شخصیت‌های مطرح کشور با صدور پیامهایی به ابراز همدردی با مردم داغدار کردستان پرداختند و  روز پنجشنبه نیز خبر آن در صفحه اول همه روزنامەهای سراسری قرار گرفت. مرگ دست کم ۱۱ نفر که به سبب نوع حادثه قلب بسیاری‌ها را جریحەدار کرد. نکته حائز اهمیت در این رویداد تلخ ایجاد موجی از حزن و اندوه در عرصه استانی و ملی بود که اگر نبود این ابراز همدردی‌ها شاید تالم ناشی از آن برای  خانواده‌های داغدار قابل تحمل نبود. اما پیرامون این سانحه نکاتی قابل تامل است که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد: ۱- تلنگری بود به مسوولان که هشدار رسانه‌ها و کارشناسان را جدی بگیرند. نقطه وقوع حادثه به عنوان مکانی حادثه خیز بارها مورد نقد قرار گرفته بود اما دریغ از یک پاسخ منطقی! ۲- بارها گفتیم و بار دیگر تکرار می‌کنیم، مردم کمبودها و ناملایمات را تحمل می‌کنند اما بی‌توجهی، اهمال، فخرفروشی و بی‌عدالتی ازسوی مسئولان را تحمل نمی‌کنند. شکی نداریم که با هزینه چندبرابرهم که شده این مسیر تحت فشار افکارعمومی در کوتاه‌ترین زمان اصلاح خواهد شد، همچنانکه قطعه‌ای از مسیر راه سنندج- حسین آباد، در سال 1382 پیش پس از واژگونی تانکر حامل مواد شیمیایی MTBE و سرازیر شدن مواد آن به داخل آب سد قشلاق بلافاصله اصلاح شد، آیا بهتر نیست قبل از وقوع حوادث تلخ و تحمیل هزینه‌های بسیار گوشها را بروی انتقادات بگشایند و اینقدر بیخیال نباشند. حتما باید جان چند نفر گرفته شود تا معبری حادثه خیز اصلاح شود؟ 3- بارها از تردد تانکر‌های نفتکش در جاده‌های کردستان به عنوان ارابەهای مرگ و کابوس نام برده شده است و سال‌هاست واژگونی تانکر‌ها که نفت و مشتقات نفتی عراق را از طریق جاده‌های باریک و ناامن کردستان به ویژه مریوان و سنندج به ایران می‌آورند یا محصولات نفتی فراوری شده مانند بنزین و گازوئیل را به آن کشور منتقل می‌کنند، همچون کابوسی مردم و محیط زیست منطقه کردستان را تهدید می‌کند. گفته می‌شود در سوآپ نفتی ایران و عراق روزانه ۳۰ تا ۶۰ هزار بشکه نفت خام از طریق مرز به پالایشگاه‌های کرمانشاه، شازند، تهران و تبریز انتقال داده می‌شود و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب تحویل مشتریان عراق می‌دهد. آمار تردد روزانه از ۶۰ تا ۴۰۰ کامیون در محور مریوان – سنندج که یکی از باریک‌ترین و ...